AMOCO CADIZ

Voor de dagactualiteit van 16 maart trekken we vandaag naar Frankrijk voor de grootste olieramp van de 20ste eeuw.

399px-Amoco_Cadiz_1_edit1° De Amoco Cadiz was een mammoettanker die op 16 maart 1978 , vandaag 42 jaar geleden, aan de grond liep in het noordwestelijkste puntje van Bretagne (Frankrijk). De tanker was eigendom van het Amerikaanse Amoco.

° Het schip was op weg van de Perzische Golf naar Le Havre, toen het in zwaar weer terechtkwam. Een klein probleem in de stuurinrichting maakte het schip onbestuurbaar, waarna het in de richting van de Franse kust dreef en aan de grond liep.

° Als gevolg hiervan brak het schip, en stroomde er 200.000 ton ruwe olie in zee, waarbij het Kanaal ernstig werd vervuild en het Bretonse strand grote schade opliep over een lengte van ruim 300 kilometer.

° Het 20 ton zware anker van de Amoco Cadiz ligt nu als monument bij de haven van Portsall. De ramp werd een van de grootste milieurampen in de geschiedenis. Het opruimen van de olie duurde meer dan een jaar. (Wikipedia)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Kwenenzondag

Vandaag is het Kwenenzondag, de derde zondag van de vasten. Voor onze verre voorouders was haast elke dag van het jaar een dag om te vieren. Om welke reden dan ook.

* Op Kwenenzondag  werd het einde van de winter  gevierd door het verbranden van een pop in de vorm van een oude vrouw. Veel eerbied had men toen blijkbaar nog niet voor oude mensen…

‘t Is lieden, 3e zondag van den vasten’, Kwenenzondag. Men verbrandt den winter onder de gedaante van een oud wijf, of oude kwene.

 “A Ypres, on nomme ce jour de « quene-sondagh, » dimanche de la vieille femme, parce qu’autrefois les enfants, portant une petite poupée dans un panier couvert, parcouraient les rues en chantant

In Ieper noemt men deze dag “kwenenzondag”,de dag van de oude vrouw, omdat vroeger de kinderen met een poppetje in een afgedekt korf door de straten liepen en zongen:

Oude quene babelboone,
Isse oudt, s’en is nid schoone;
Gheeft se doch een ey,
Daer me looptse wey.”

What do you want to do ?

New mail

VANDAAG IS HET PI-DAG

Pi of π, je werd er wellicht voor het eerst mee geconfronteerd toen je de oppervlakte van een cirkel leerde berekenen. Sindsdien liet het Griekse pi-teken je niet meer (of helemaal) los. Alleszins prettig voor de wiskundigen onder ons.

index° Op pi-dag, 14 maart, wordt wereldwijd op verschillende wiskundeafdelingen van universiteiten feest gevierd. Pi-dag wordt op 14 maart gevierd, omdat in de Amerikaanse schrijfwijze voor data 14 maart geschreven wordt als 3/14 en de driecijferige benadering voor pi 3,14 is.

° De dag wordt op verschillende manieren gevierd. Sommigen staan stil bij de rol die π in hun leven gespeeld heeft en proberen zich een wereld zonder π voor te stellen. De viering begint gewoonlijk om 13:59 uur (1:59 PM), omdat de zescijferige benadering van π 3,14159 is. Mensen die de 24-uurs klokindeling gebruiken handhaven een ander begin: 1:59 of 15:09.

° Beweerd wordt dat 14 maart 1592 om 6:53 en 58 seconden het ultieme π-moment was , omdat dit 3/14/1592 6:53:58 de Amerikaanse schrijfwijze voor data is. Dit komt overeen met de eerste 12 cijfers van π (3,14159265358). Dit moment ging hoogstwaarschijnlijk voorbij zonder dat iemand het in de gaten had, aangezien de meeste mensen toen geen idee hadden van wat π was. Amerika was toen precies 100 jaar geleden ontdekt (Columbus 1492).

° Op verschillende scholen in Amerika wordt π-dag zelfs gevierd. Er wordt bv. een taart uitgedeeld (een pie).  In België en Nederland echter kent (bijna) niemand de π-dag. In Amerika daarentegen is het een regelrechte feestdag. Vandaag ook met de bekommernissen omtrent het coronavirus? We betwijfelen het.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

70 miljoen jaar geleden …

70 miljoen jaar geleden … waren er nog geen mensen op de planeet Aarde en … was de verwoestende komeet die de grote dino’s uitroeide nog niet gevallen in de Golf van Mexico. Maar, en dat weten we nu zeker van onderzoeker Niels De Winter is dat … 70 miljoen jaar geleden de dagen een half uur korter waren dan nu. Een jaar bevatte daardoor 372 dagen.

° Dat zijn de in het oog springende resultaten van Belgisch onderzoek dat gepubliceerd werd in een internationaal geologisch vakblad. “We hebben ze te danken aan de studie van fossiele schelpen die dagelijks een groeiring vormen”, zegt onderzoeker Niels De Winter.

° “We hebben tweekleppige schelpen bestudeerd van 70 miljoen jaar oud”, vertelde De Winter in “De wereld vandaag” op Radio 1. “De nieuwste technieken laten ons toe om heel gedetailleerd de groei van deze schelpen te zien, zelfs in fossiele vorm.

°° Door de lasertechniek en de computergestuurde verwerking hebben de onderzoekers  nu veel nauwkeurigere conclusies kunnen trekken.

° “De oorzaak van de kortere dagen moet gezocht worden bij de maan. “Het is niet de baan van de aarde rond de zon zoals je zou kunnen denken, die het verschil maakt”, merkt Niels De Winter op. “De omlooptijd van de aarde rond de zon is nauwelijks veranderd door de geologische geschiedenis. Een jaar duurde 70 miljoen jaar geleden ongeveer even lang als nu. Het verlengen van de dagen wordt veroorzaakt door de aantrekkingskracht tussen aarde en maan. Het is de maan die de rotatie van de aarde rond haar as geleidelijk afremt. Tegelijk verwijdert de maan zich ten opzichte van de aarde. Het is een fenomeen dat zich uitstrekt over miljoenen jaren en rechtstreeks verantwoordelijk is voor het lengen van de dagen.”

°° De Winter en zijn collega-onderzoekers beschouwen hun werk nog niet als voltooid. Ze willen gelijkaardige schelpdieren onderzoeken in andere tijdperken. De studie werd gepubliceerd in het wetenschappelijk vakblad “Paleoceanography and paleoclimatology”.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

De builenpest in de 13de eeuw

Het verhaal van paus Gregorius vertoont veel gelijkenissen met het coronavirus, de schuldige van de pandemie die zich momenteel van de wereld meester maakt. Lees maar.

* Paus Gregorius IX (1170-1241) was, net als veel van zijn ambtgenoten, niet helemaal zuiver op de graat. Gregorius blonk uit als fervent Jodenhater en gaf zijn zegen aan kruistochten naar Pruisen, waar talloze vrouwen en kinderen vermoord werden door kruisvaarders. Daarnaast had hij ook uitgesproken opvattingen over hoe om te gaan met … heksen.

° In zijn pauselijke bul, ‘Vox in Rama’ (“De stem in de kikker” uit 1233), besprak Gregorius de vormen die ketterij en duivelaanbidding volgens hem aannamen. Vooral zwarte katten zag hij als baarlijke duivels in vermomming.

° En aangezien de middeleeuwers niet met de duivel wilden samenwonen, werden de zwarte katten massaal uitgemoord.

° In vele ‘Europese’ landen werden zwarte katten ‘gearresteerd’ en aangepakt als betrof het vreselijke ketters. Alleen de brandstapel bood uitkomst. De vuren laaiden voortdurend en overal. Het uitmoorden was echter zeer rampzalig, want …

° In de middeleeuwen hadden katten immers wat anders te doen dan als vermomming van duivels te dienen. Katten hadden het vooral begrepen op ratten en ander ongedierte dat de huizen, de pakhuizen van de kooplui en de boerderijen leeg vraten. Door de katten af te maken was het ongedierte helemaal niet meer in toom te houden. De rattenpopulatie nam gigantisch toe en in hun vacht droegen ze … vlooien mee.

° Die vlooien verspreidden zich razendsnel onder de mensen en brachten de builenpest mee. Naar schattingen van toen stierven tussen 25 en 50 miljoen mensen in Europa. De maatschappij stond helemaal op zijn kop.

* De verschrikkelijk ramp kwam er NIET DOOR de zwarte katten, maar juist door een gebrek eraan. Ook pausen vergissen zich wel eens.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

SNELBOUW EIFFELTOREN 1887-1889

Eiffel toren bouw evolutioe11

What do you want to do ?

New mail

Omdat het vandaag zondag en 1 maart is, dit geschenk van Fons, onze redacteur in Spanje.
DRUK OP DE RODE LINK en verwonder u over de bouwkunde van onze voorvaders in de 19de eeuw
° Op 28 januari 1887 werd in Parijs de eerste steen gelegd van de Eiffeltoren. Twee jaar later, op 23 maart in 1889 werd de 300 meter hoge toren voltooid en op 31 maart officieel ingehuldigd.
* Tijdens de wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs werd de Eiffeltoren op 6 mei officieel opengesteld voor het publiek. Geniet ervan.
What do you want to do ?

New mailOp 28 januari 1887 werd in Parijs de eerste steen gelegd voor de bouw van de Eiffeltoren.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Wereldzadenbank Spitsbergen

Op de eilandengroep Svalbard bij Spitsbergen in Noorwegen, ver van de bewoonde wereld, bevindt zich de wereldzadenbank ‘Svalbard Global Seed Vault’, ook wel ‘ark van Noach’ genoemd.

° Hier worden zo’n 1,5 miljoen plantzaden van zoveel mogelijk plantenrassen en voedselgewassen opgeslagen. Diverse landen hebben hun eigen zadenbank waar zij hun zaden bewaren.

° De bouw van de kluis is in 2006 begonnen en 26 februari 2008, vandaag exact 12 jaar geleden, was de officiële opening. De zadenkluis in Svalbard is bedoeld om zoveel mogelijk zaden op te slaan voor het geval er zich een groot ongeluk voordoet.

° De bank ligt 120 meter diep in een berg van zandsteen en heeft robuuste beveiligingssystemen. De meeste voedselgewaszaden kunnen honderden, zelfs duizenden jaren bewaard worden. De zadenbanken overal ter wereld kunnen monsters van hun zaden gratis opslaan in de kluis.

° Noorwegen heeft de kosten van de bouw van het gebouw betaald en een trust betaalt de exploitatiekosten.

° De bank wordt aangesproken wanneer nationale genenbanken monsters verliezen vanwege verkeerd beheer, ongelukken, defecte toestellen, natuurrampen of kernoorlogen.

° De ‘bunker’ in Spitsbergen waar bijna alle zaadsoorten van de wereld opgeslagen zijn, heeft intussen een miljoenste soort aan zijn collectie toegevoegd.

(gelezen in ‘De Almanak met een hoek af’)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

ANDRE EN FONS VAN HAELST

  • dit stuk werd gisteren zaterdag 6 096 keer bezocht

Vandaag 5 jaar en één maand geleden maakte ik het volgende interview met de founding fathers van het Laakdalse garagebestel. Hier gaat het nog eens woordelijk, in de taal van toen…

GARAGISTEN DRE EN FONS VAN HAELST NOG STEEDS EEN BEGRIP IN VEERLE

De familie Van Haelst werd/wordt in Veerle nog steeds geassocieerd met garage- en sleutelwerk. Sleutelen aan machines en motoren allerlei. Ik geloof niet dat er ooit een motor zo onwillig was dat de broers Van Haelst hem niet aan de praat kregen.

° De broers André en Fons (overleden op 31 januari jl.) hebben een flink stuk van hun leven tussen rijdend materieel doorgebracht. Dat hadden ze mee van hun vader Gust, Nederlander van origine. Hun zonen Jan en Gust traden in hun voetsporen en zetten de familietraditie verder. Ook kleinkinderen zijn gebeten door de microbe.
Klaar voor een reisje door de geschiedenis van een merkwaardige familie?

° Gust Van Haelst was een Hollander die in België, op de bekende Eindhoutse ” Ossestal”, uit een Belgische moeder en een Nederlandse vader van net over de grens werd geboren.
Als Nederlander was Gust ‘soldaat van Oranje’ in de periode van de eerste wereldoorlog 1914-1918.

° Maar omdat Nederland neutraal bleef in die oorlog deserteerde Gust door onder de immens lange grens van prikkeldraad naar België te vluchten.
Voorgoed, want leven in België beviel hem stukken beter dan in Nederland.

EASY RIDER

° Gust ging vroeg alleen wonen. Uit werken gaan, vaak voor perioden van enkele dagen tot een week, deed hij met zijn “tuffer”, een Harley-Davidson. Daarmee werd hij ook de eerste ‘easy rider’ van Veerle. Soms deed hij ook dagenlang gewoon niks en ging hij wel eens aan de rol met een toevallige kennis. In die dagen werd immers niet met werkuren geteld.

° Tussen zijn huis in de Pastorijstraat en de Oude Geelsebaan startte Gust een diamantslijperij op waarin een 20-tal mensen werk vonden. Lang heeft die zaak niet gedraaid want putten boren was zijn echte specialiteit, bij de molenaars in de wijde omtrek aan stoom-, gas- en elektrische motoren werken zijn passie.

° De technieken die daarvoor vereist waren, leerde hij ‘uit zijn eigen’. Ook de camions uit die tijd kenden al spoedig geen geheimen meer voor hem, de luxevoituren evenmin. Gust kon gewoon alles herstellen.

KIJKEN EN EXPERIMENTEREN

Zoons André en Fons traden zoveel jaren later in de voetsporen van hun vader. Net als hij leerden ze de diverse stielen door heel goed te kijken en veel te experimenteren. De leerschool van het leven, zeg maar.

° Na de laatste wereldoorlog kozen Gust en zonen Van Haelst, naast de putboringen, eerst voor de NSU-“tuffers”, jaren later ook voor de NSU-auto’s. De stijgende welvaart onder de mensen in de jaren 1950/1960 was daar niet vreemd aan.

° De Van Haelsten vroegen en kregen meteen een agentschap en hadden daardoor een monopoliepositie in de streek. Andere merkverdelers waren er nog niet.
De slijperij werd omgebouwd en uitgebreid tot een heuse garage waar elke automobilist met zijn technische problemen terecht kon.

EERSTE LES WERD OOK LAATSTE LES

° In 1960 reisde vader Gust naar Neckarsulm voor een eerste NSU-fabrieksbezoek en voor zijn eerste technische lessen.
In het leslokaal werd hij evenwel onwel en minuten later was hij dood.

° Enkele dagen na de begrafenis van Gust werden de eerste twee NSU-wagens in Veerle geleverd. Er zouden er nog heel veel volgen.

° In België waren Dré en Fons één van de eerste dealers van NSU. De auto’s werden vanuit Niel aangeleverd. Regelmatig moesten de broers in Niel en Brussel naar de les, want niet iedereen kon zo maar een NSU open- en dichtgooien. Een Duitse technicus uit de fabriek in NeckarSUlm (zie je NSU zitten?) kwam hun de knepen van het vak leren.NSU werd een voltreffer in Veerle en omgeving.

° “Zekere koude winterzondagmorgen ging ik te voet naar de mis”, herinnert André zich alsof het gisteren was. “Op het kerkplein stond het vol NSU’s van andere kerkgangers. Ik kreeg het er helemaal warm van. Spijtig dat daar geen foto van bestaat.”

RIJBEWIJS EN CO

° “In het begin van de jaren 1960 bestond er nog geen rijbewijs”, vertelt André verder. “Dat kwam er pas in …1969. Wie daarvoor 18 was mocht zonder meer achter het stuur kruipen. Achter de voormalige slijperij en de nieuwe garage lag een stuk wei met schroot van de garage. Daar brachten we de mensen de elementaire begrippen van autorijden bij: starten, vertrekken, stoppen, versnellingen gebruiken …”

° “Wanneer ze dat onder de knie hadden gingen we met hen de weg op. Voor sommige was dat de gelegenheid om NIET toe te passen wat ze dagen lang geleerd hadden: te bruusk stoppen, te hevig optrekken, van derde versnelling in achteruit schakelen … je kan het niet bedenken wat er allemaal fout kon gaan of het gebeurde ook.”

° André: “Het mooie liedje kon evenwel niet blijven duren. Begin 1970 kwam NSU met een grote wagen op de proppen, een regelrechte bedreiging voor VW. Het kapitaalkrachtige VW was echter bij de pinken, gooide op het salon van Zwitserland een grote doek over de NSU en kocht prompt de NSU-fabriek op. De nieuwe NSU werd een jaar later onder een andere naam met succes door VW op de markt gebracht.”

MAZDA EN SEAT

André: “Voor ons was het NSU-verhaal toen ten einde. Meteen werd overgeschakeld op Audi (toen nog bij VW) en Mazda, een nieuwkomer uit Japan. Audi was in die dagen niet te vergelijken met hun wagens van nu. Alles kon er stuk aan gaan, tot de zetels toe.
Het Japanse Mazda daarentegen werd een voltreffer. In ons beste jaar verkochten we 145 wagens, bijna allemaal Mazda’s.”

° Zoon Jan heeft het beroep van André overgenomen en verkoopt Mazda, Gust drukt de sporen van vader Fons en brengt Seat aan de man.  André is intussen 89, broer Fons (87) overleed op 31 januari jl.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

de eerste roker van Europa …

De Spanjaard Rodrigo de Jerez is wellicht de eerste Europeaan die tabak rookte. Een tevreden roker kan hij echter niet zijn geweest. De kerk was niet blij met zijn duivelse activiteit en pakte hem op. Jarenlang zat de eerste roker van Europa opgesloten in de gevangenis.

° Rodrigo de Jerez was zeeman en nam in 1492 deel aan de eerste reis over de Atlantische Oceaan van Columbus. Op Guanahaní, het eerste eiland waarop Columbus op 12 oktober 1492 voet aan wal zet, kregen de bezoekers wat gedroogde bladeren cadeau, maar die wisten niet wat ermee aanvangen.

° Enkele weken later in Cuba zagen ze een paar inboorlingen rollen maken van palm- en maïsbladeren en daar tabak instoppen. Een uiteinde van de rol werd vervolgens aangestoken waarna de inboorlingen aan het roken slaan.

° Rodrigo de Jerez is gefascineerd. Hij neemt de gewoonte van de inboorlingen over en wordt wellicht zo de eerste Europese roker. De Spaanse Inquisitie is echter niet gecharmeerd. Volgens de leden van dit kerkelijk instituut komt roken van de duivel. Alleen satan zou in staat zijn mensen de kracht te geven om rook in- en uit te ademen. De ‘bezeten’ Rodrigo de Jerez belandt  in de cel. Pas zeven jaar later komt hij vrij.

° Het kwaad is echter geschied. De inquisitie kan niet voorkomen dat steeds meer mensen zo nu en dan een rokertje opsteken. In 1590 kondigde paus Urbanus VII een officieel rookverbod af. Urbanus VII overleed echter op 15 september 1590 aan malaria. Hij was slechts twaalf dagen paus.

° In de eeuwen daarna verspreidt het roken zich als ´lopende vuurtjes´ over Europa. Niet overal werd het roken direct veroordeeld.

° Verscheidene Franse geneeskundigen prijzen de vermeende geneeskrachtige werking van tabak zelfs en de Franse ambassadeur Jean Nicot (nicotine) de Villemain is ook onder de indruk. Hij spreekt zelfs van een wondermiddel en introduceert snuiftabak aan het Franse hof. Koningin-moeder Catharina de Medici vindt het geweldig.

° Al snel wordt evenwel duidelijk dat roken de gezondheid kan schaden. Tussen 1630 en 1640 wordt roken in Rusland, China en Turkije daarom een misdrijf. Wie betrapt wordt, loopt zelfs het risico geëxecuteerd te worden. In Amerika (foto l) roken zelfs kinderen er lustig op los.

° In de volgende eeuwen blijft roken de gemoederen beroeren. In 1929 weet de Duitse arts Fritz Lickint echter als eerste een statistisch verband te leggen tussen roken en kanker. Andere Duitse artsen vinden niet lang daarna een verband tussen tabak en kanker in de mond, lippen, keel en slokdarm.

° Dit nieuws wordt evenwel pas vele jaren later naar buiten gebracht en in die tussentijd blijven veel mensen, tot vreugde van de tabaksindustrie, rustig verder roken.

° In 1964 toont een wetenschapper opnieuw aan dat er inderdaad een verband is tussen roken en kanker. Dat dit onderzoek wereldnieuws wordt heeft vermoedelijk alles te maken met de Amerikaanse patholoog Oscar Auerbach, die beagles voor zijn test gebruikte.

° De patholoog leert 86 van deze honden om te roken. Twaalf van hen krijgen kanker. Volgens de wetenschapper is hiermee voor het eerst aangetoond dat grote dieren een tumor kunnen ontwikkelen door het inhaleren van sigarettenrook.

° De tabaksindustrie is echter nog niet overtuigd. Die vindt de conclusie dat de tumoren veroorzaakt door de rook veel te ver gaan. Volgens de industrie werden de dieren ziek door stressvolle omstandigheden in het labo.

° Na de oorlog wordt er vrijwel doorlopend onderzoek gedaan naar de schadelijk gevolgen van roken. Vanaf halverwege de jaren zeventig raakten steeds meer mensen ervan doordrongen dat roken inderdaad slecht was voor de gezondheid. Begin deze eeuw kwamen er anti-rookreclameverboden en de verkoop van tabak werd streng gereglementeerd. Sporttakken allerlei (vooral motorsporten en aanverwante) verloren een belangrijke bron van inkomsten.

° Vroeger gold vaak de uitspraak ‘wie niet roken kan, is geen man’. Tegenwoordig is een echte man … geen roker. Die strijd is echter nog lang niet gestreden.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

1 4 5 6 7