Mammoetboom in gemeentepark Veerle

10933982_340707096137791_6771877186915583841_n Je zal maar in een deelgemeente van Laakdal wonen en 69 jaar lang haast dagelijks naar iets kijken dat de vanzelfsprekendheid zelve is. Zonder evenwel te beseffen dat de boom, want daarover gaat het, behoort tot de familie van de oudste, dikste en hoogste exemplaren van deze planeet. Wat iedereen eerder in Californië verwacht, groeit ook op het dorpsplein van Veerle: een mammoetboom of sequoiadendron gigantum. Niks meer, niks minder.

In Veerle staat dus een grote boom. Niet zo maar de eerste de beste. Hij werd met zekerheid in 1950 geplant toen het huidige marktplein werd aangelegd naar een plan van ‘bovenmeester’ Claes. Iedereen kent hem nu als een flink uit de kluiten gewassen soort den, maar weinigen weten dat hij tot de familie van de mammoetbomen behoort. Een boom waarvan wij dachten dat die alleen in Amerika voorkomt.
Hoe kwamen we er pas in 2012 achter dat de mammoet van Veerle inderdaad tot de familie van de sequoia’s behoort? Doodgewoon, de schuld van een quizavond 7 jaar geleden in Hulst-Looi.Daar werd een vraag gesteld die helemaal refereerde aan die boom in Veerle. Deelnemer Vic Luyckx , de nestor onder de quizzers, informeerde ons over de echtheid ervan en even later spurtten we met meetlint en fotoapparaat naar de Veerlese merkwaardigheid.
De Veerlese sequoia heeft nog vele jaren voor de boeg om de voetsporen van zijn oudere soortgenoten te drukken want hij heeft nog maar een basisomtrek van 4,36 m en een voor zijn sociale status minieme hoogte van 17 m. Een kleintje dus nog, maar bekijks gaat hij nu zeker krijgen, alleszins veel meer dan vroeger. Al is het maar uit eerbied voor zijn familie.
En nu we toch bezig zijn hebben we ook even opgesnord wat ons aller Wikipedia omtrent de mammoet onder de bomen vertelt.
Cipres

De mammoetboom of reuzensequoia (Sequoiadendron giganteum) is een boom uit de cipresfamilie (Cupressaceae). Het is de zwaarste boom in de wereld. De soort komt vooral voor in Californië. Voor de ijstijden ook op het noordelijk halfrond van de halve wereldbol. In Europa is de boom vooral bekend als fossiel in bruinkoollagen.
De grootste mammoetboom is de General Sherman Tree uit het Sequoia National Park in Californië. Hij heeft een hoogte van ruim 83 meter en een bodemomtrek van 31 m.
Sierboom

Als sierboom werden mammoetbomen in Europa pas aangeplant na 1850. Daardoor zijn ze voorlopig nog aanmerkelijk kleiner dan in Californië. De dikste mammoetboom in België vind je in het Waalse Esneux. Die heeft al een stamomtrek van 8,9 m. De leeftijd van de oudste reuzensequoia in de wereld wordt op 3200 jaar geschat.

De mammoetboom heeft een zeer dikke bast en een hoge kruin, zodat bij een bosbrand het vuur de belangrijkste delen van de boom niet kan aantasten. Voor de voortplanting is het echter noodzakelijk dat de zaden deels verbrand worden. Het snel blussen en voorkomen van bosbranden in het verspreidingsgebied lijkt de oorzaak te zijn dat er vrijwel geen nieuwe sequoia’s meer groeien. Anderzijds kunnen de zeer sterke bosbranden de oude exemplaren dodelijk beschadigen.
De mammoetboom levert zacht en duurzaam hout. Echt te zacht om als constructiemateriaal gebruikt te worden. Maar het oog mag ook wat hebben.

GROEN EN NV-A MAAKTEN VOORBEHOUD

P1090262[462]Tijdens de officiële installatievergadering van de nieuwe Gemeenteraad op 3 januari werden ook de Laakdalse vertegenwoordigers in de Politieraad aangeduid. Onder andere Stein Voet (CD&V) werd verkozen.

Stein is echter geen gemeenteraadslid, een verkiesbaarheidsvoorwaarde. Volgens het Laakdalse bestuur wordt die dan opgevolgd door Nele Devoghel (CD&V).

Paul Mondelaers (Groen) en Caroline Janssens (NV-A), beiden in de oppositie, maakten meteen hun voorbehoud kenbaar.  De regelgeving is op dat vlak immers niet éénduidig.

IMG_2691 21041187_483663222005122_6868104249100730368_n

Een dag later kreeg Mondelaers al een bevestiging van VVSG (Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten, een neutrale instantie) dat dit inderdaad niet de correcte handelswijze was. Hij bracht onmiddellijk de Algemeen Directeur van dit juridisch advies op de hoogte.

Het advies van VVSG komt er op neer dat niet Devoghel  maar wel Lien Van Thielen (Vlaams Belang) de zetel in de Politieraad zou toekomen.  Het betreft echter slechts een advies.

De uiteindelijke beslissing komt van de Deputatie van de Provincie Antwerpen (met vertegenwoordigers van CD&V en NV-A). In de loop van januari wordt hierover meer nieuws verwacht.

De oppositie toont hiermee al dadelijk dat ze , ook na het afscheid van enkele gevestigde waarden in de Laakdalse politiek, het bestuur nauwlettend wil controleren.

Cheque voor goed doel

Kindergemeenteraad en Garos schenken cheque aan ‘Hou-Vast’

De Laakdalse kindergemeenteraad overhandigde vorig weekend een cheque van 490 euro aan Leo Peeters van vzw Hou-Vast. Dit bedrag konden zij schenken door de verkoop van snoep en soep op de kerstmarkt in Groot-Vorst en een schenking van de gemeentelijke adviesraad voor ontwikkelingssamenwerking (garos).

KGRnieuwjaarsreceptie18-2

“Ik ben heel fier op mijn kinderschepenen”, zegt schepen Frank Sels trots. “Zij hebben zelf dit thema gekozen. Bovendien hebben zij nog heel wat ideeën die zij willen verwezenlijken zoals een pop-up weggeefwinkel en eventueel eens een handje gaan helpen bij een activiteit van Hou-Vast.”

VERLOREN MAANDAG

Vandaag 7 januari is het ‘Verloren maandag’, of niet?

Verloren maandag wordt op de maandag na de zondag na Driekoningen gevierd en is een hardnekkige traditie in de provincie Antwerpen en de stad Antwerpen. Dat zit moeilijk dit jaar omdat Driekoningen op een zondag valt. Normaliter is het pas volgende week maandag ‘Verloren maandag’. (zie apart artikel) Een vergissing die ook wij maakten. Benieuwd wat de kranten er morgen zullen over vertellen. Die het vandaag al gevierd hebben, kunnen er maar goed mee zijn. Nieuwe kans volgende maandag en … dubbele pret.

Er worden ‘hete broodjes’ gegeten, gevuld met worst en warm uit de oven.

Worstenbrood, zeggen wij hier. Appelbollen kunnen ook.

verloren_maandag_(025)Over de herkomst van dit gebruik doen vele verhalen en stadslegendes de ronde.

De eerste “Verloren Maandag” komen we tegen in 1730, in Leuven. Een dag die “verloren” was. Er werd niet gewerkt omwille van de feestelijkheden ter gelegenheid van de eedaflegging van de stadsambtenaren.

Dergelijke plechtigheden werden soms gevolgd door een feest. Om dat feest voor de stad betaalbaar te houden, kreeg men een goedkoop vleesbroodje te eten. Aangezien de ambtenaren de rest van die dag niet meer werkten, werd die dag al gauw “Verloren Maandag” gedoopt.

Gilden

In vroegere tijden organiseerden erg machtige gilden rond het begin van de 18de eeuw hun nieuwjaarsfeest op “Verloren Maandag”. Een ganse dag werd er gefeest en kwamen de ambachtslui niet aan werken toe.

Gildeleden gingen van deur tot deur nieuwjaarswensen aanbieden in naam van hun patroon. Meteen ook een grote aanleiding tot herbergbezoek en werkverzuim.

Dit drukke herbergbezoek bracht de herbergiers mogelijk op ideeën.

Om hun hun klanten zo lang mogelijk in hun zaak te houden, zorgden zij voor een zout hapje. In samenwerking met de slagers en bakkers van dorp en stad trakteerden de herbergiers hun klanten op gebraden vlees en versgebakken brood.

Om het goedkoop te houden, gebruikte men vooral vette vleessoorten, verwerkt tot worst en verpakt in deeg.

Antwerpse haven

Andere bronnen verwijzen naar de Antwerpse haven. Traditioneel mochten de havenarbeiders op de maandag na de eerste zondag na Driekoningen op kosten van de natiebazen drinken.

Daarbij werd hen iets warms te eten aangeboden, samengesteld uit ‘onverkoopbaar’ vlees en brood. Dat “verloren brood“ zou aan de oorsprong liggen van de specifieke naam van die dag.

Worstenbrood

Het eten van écht worstenbrood, zoals wij dat nu kennen, wordt voor het eerst vermeld in 1913 in het boek “Plezante mannen in een plezante stad”. Het gebruik zou volgens schrijver Poffé pas opgekomen zijn na 1880.

Pas na de Tweede Wereldoorlog zorgde het worstenbrood bij de bakker voor een grote toeloop op “Verloren Maandag”.

Tot op de dag van vandaag wordt deze traditie gehandhaafd en worden in sommige, traditionele Antwerpse horecazaken de klanten vergast op worstenbrood en/of appelbollen.

En wij? We bakken zelf worstenbrood of … pannenkoeken.

 

DRIEKONINGEN

Zondag 6 januari is het driekoningenfeest , zowat het laatste van de winterse kinderfeesten. Sinterklaas beet de spits af. De nieuwjaarszangertjes kregen we onlangs nog aan de deur en nu is het de beurt aan de aanhangers van de Driekoningen.

Cabalgata de Reyes de Adeje

In onze diepe zuiderkempen is dat feest echter nooit echt doorgebroken. In de vroege jaren 1950 organiseerde de studentenbond een driekoningenstoet in Veerle, maar het bleef bij een eenmalig probeersel. Gespreid over gans Vlaanderen zijn er echter meer aanhangers van de Driekoningen dan van nieuwejerkezoete.

Wijzen uit het oosten

Vanwaar komen eigenlijk die drie koningen? Want – bijbelvast als we ons voordoen – lezen we nergens iets over een trio koningen dat een bezoekje zou gebracht hebben aan de stal in Betlehem. De evangelist Matteüs spreekt alleen over ‘wijzen uit het oosten’. Op zoek naar de ‘koning der Joden’ zouden zij een ster gevolgd hebben en kwamen zo terecht in Betlehem, waar ze het pasgeboren Jezuskind geschenken aanboden.

Relieken

Hoewel het waarschijnlijk is dat de Heilige drie koningen ontsproten zijn uit de fantasie van enkele vrome middeleeuwers, worden hun relikwieën toch bewaard én vereerd in de Dom van Keulen.

zijkantDe restanten van de wijzen zouden gevonden zijn in het Palestina van de 4de eeuw en overgebracht via Constantinopel naar Milaan. Nadat keizer Frederik Barbarossa Noord-Italië had veroverd in de 12de eeuw reisden de relieken naar Keulen, waar de bisschop een groot gouden schrijn liet maken om ze te bewaren.

Later werd de kerk voor dit schrijn verbouwd tot de huidige Dom van Keulen, een waardige bewaarplaats voor deze belangrijke relieken. Vandaag prijkt het driekoningenschrijn – het grootste en meest kostbare reliekschrijn uit de middeleeuwen – op het hoogaltaar van de Dom.

 

DRUK IN DE WOONWIJKEN

Voilà, ’t is gebeurd. Het oude jaar zit erop. De kinderen zijn het vanmorgen en deze voormiddag komen zingen, in ruil voor een snoepje. Omwille van het zachte, maar grijze weer renden ze weer met velen voor wafeltjes en chocola. Beetje angstvallig in de gaten gehouden door hun begeleidende ouders of kennissen. Oudjaar (Nieuwjaar)-zingen zit blijkbaar weer in de lift. En maar goed ook. Een oud gebruik dat niet verloren mag gaan.

Het centrum van de gemeente Veerle werd andermaal gemeden door het jonge grut. Het drukke doorvoerverkeer heeft daar alles mee te maken. Ook op de Oude Geelsebaan bv. kwamen amper 20 zangertjes opdagen. In de wijken was het des te drukker, want daar is het veilig. Even voorbij het middaguur was de pret ten einde. Zo schrijft de ongeschreven wet het voor.

Op nu naar het eindejaarsetentje in intieme kring. Misschien vannacht ook naar het vuurwerk dat 2018 wegbrandt. Leve 2019 (alhoewel, ik heb het niet zo met oneven getallen, ik wil meteen naar 2020, of blijven in 2018, was het nu gewend).

Iedereen een gezond en voorspoedig jaar gewenst!

sized_DSC_0003 IMG_1553 sized_DSC_0005 sized_DSC_0006 sized_DSC_0007 sized_DSC_0009 sized_DSC_0009 sized_DSC_0010 sized_DSC_0011 sized_DSC_0011 sized_DSC_0013 sized_DSC_0015 sized_DSC_0017 sized_DSC_0005

OUDJAAR NIEUWJAAR …

sized_DSC_0018-2Morgen maandag is het oudjaar, de laatste dag van het jaar 2018. En daar hoort een feestje bij, een kinderfeestje. Kinderen gaan bij de buren Nieuwjaar wensen en een liedje zingen om een snoepje of een cent.

Nieuwjaarszingen is een folkloristisch gebruik, dat vooral voorkomt in de Antwerpse Kempen en het Hageland. Vredelievender kan nauwelijks.

Nochtans. Nieuwjaarszingen heeft een woelige geschiedenis. Al in de zestiende eeuw gingen jongeren in groep op pad. Ze klopten aan van huis tot huis en zongen een lied in ruil voor wat geld, voedsel of drank. Wanneer mensen niks gaven, werden ze vaak uitgemaakt door de bedelende jongeren.

Dat nieuwjaarszingen niet altijd onschuldig was, bewijzen ook de verbodsbepalingen uit de 18de en 19de eeuw. In de motivaties van die verboden staat te lezen hoe agressief de bedelende groepen werden, vooral na een aantal rondjes sterke drank. Ook de Kerk probeerde het nieuwjaarsbedelen aan banden te leggen. Lange tijd werd het geven van geschenken immers gezien als een manier om voorspoed af te dwingen. Volgens de katholieke leer vormen van bijgeloof.

Het nieuwjaarslopen van oudere jongeren en volwassenen verdween grotendeels na de Tweede Wereldoorlog. Daar zijn verschillende redenen voor. Ten eerste probeerden steden al sinds de negentiende eeuw deze openbare feesten te verbieden. Heel wat burgers vonden de vaak wilde bedeltochten onfatsoenlijk en een vorm van overlast. Bovendien kwam er met de eerste postzegel in België (1849) en later ook de goedkope prentbriefkaart, een nieuwe mogelijkheid om nieuwjaarswensen over te brengen.

Vanaf het begin van de 20ste eeuw stuurden mensen hun  gelukwensen steeds vaker via de post. En … werd het systeem van nieuwjaarsfooien geleidelijk aan structureel overgenomen door werkgevers. In steeds meer sectoren krijgen werknemers een eindejaarspremie.

Toch is het gebruik om dienstverlenend personeel iets extra toe te stoppen niet helemaal verdwenen. Zo mogen heel wat thuisverplegers en poetshulpen zich nog steeds verheugen op geld, pralines of andere geschenken voor het nieuwe jaar.

Maar nieuwjaarszingen, zoals de kinderen en de jeugd het doen, is toch het leukst van al. Snoepjes voor de kinderen, iets sterker voor de jeugd.

sized_DSC_0006-2-768x509 sized_DSC_0013-3-768x509

1 2 3 4 9