DE WITTE MARS

Zondag 20 oktober … 1996, vandaag exact 23 jaar geleden, trokken meer dan 300 000 mensen door Brussel tijdens de Witte Mars. Een vreedzame demonstratie van het volk dat zijn solidariteit wou betuigen met de kinderen die door de pervert Marc Dutroux en zijn trawanten werden ontvoerd.

De ouderen onder ons herkennen hun namen nog alsof het gisteren was: An Marchal, Eefje Lambrechs, Julie Lejeune en Mélissa Russo … Alle vier werden dood teruggevonden. Sabine Dardenne en Laetitia Delhez werden op 15 augustus levend uit de horrorkelder van Dutroux bevrijd.

Marc Dutroux zelf werd reeds twee dagen eerder, op 13 augustus aangehouden. De ontsteltenis en woede van het publiek waren immens groot toen de pervert geboeid werd weggeleid.

Al snel werd duidelijk dat politie, rijkswacht en gerecht te weinig hadden gedaan om alle slachtoffertjes levend terug te vinden. Ook in het onderzoek waren ze schromelijk tekort geschoten.

Maar … de spreekwoordelijke druppel voor het publiek was het zgn. verfoeide spaghetti-arrest.

Wat was er gebeurd?  Terwijl het land nog in shock was door wat Dutroux en Co hadden aangericht, besloot het Hof van Cassatie dat onderzoeksrechter Jean-Marc Connerotte van het onderzoek moest worden gehaald.

Waarom?  Gewoon omdat hij een schijn van partijdigheid zou kunnen gewekt hebben door naar een spaghetti-avond te gaan waar ook Laetitia Delhez (één van de geredde meisjes) aanwezig was.

Het land was razend. De ouders van de verdwenen kinderen steunden meteen de oproep van de moeder van Elisabeth Brichet, nog een ander verdwenen en vermoord meisje, tot een nationale mars in een wijd en zijd, alom verspreid persbericht, met volgende tekst:

“We willen dat deze Witte Mars zonder spandoeken en politieke slogans plaatsvindt. Wit is ons symbool, het symbool van onze beschadigde en vermoorde kinderen, van de verraden onschuld, maar ook van de geweldloosheid. Sluit u bij ons aan met een witte bloem of een witte ballon als teken van herkenning. Wij willen dat deze mars een vreedzame demonstratie van het volk zal worden passend bij onze solidariteit met alle kinderen.”

Meer dan 300 000 mensen gaven gevolg aan de oproep.

23 jaar later … is de vrouw van Dutroux al jaren ergens incognito op vrije voeten. Mededader Lelièvre werd onlangs vrij gelaten. Ook Dutroux, die beweert een heel ander mens te zijn, hoopt zijn vrijheid terug te krijgen. Tot grote woede en blijvend onbegrip van de ouders van de vermoorde meisjes  . zie ook hoger ‘Zwarte Mars’

Het Oude Griekenland via videogame

Geschiedenis hoeft helemaal niet saai te zijn. In mijn studententijd (’54-’62) was er vrijwel niets voorhanden in het middelbaar onderwijs. Geschiedenis bleef beperkt tot het afdreunen van een aantal data waaraan een gebeurtenis kleefde. Modernere leerlingen  onderzoeken samen bronnen, bestuderen verhalen en bekijken videofragmenten. En nu kan geschiedenis zelfs volledig digitaal. De goesting om er weer van nul aan te beginnen is groot

* Ubisoft , een Franse uitgever van videospelletjes, heeft samen met GO! Middenschool en leraar Michaël De Borre in Geraardsbergen een videogame voorgesteld over het Oude Griekenland. Leerlingen van het tweede middelbaar krijgen een inkijk in het Oude Griekenland op een speciale manier.

* Geschiedenislessen kunnen nu volledig digitaal: “Gamen kan dus op een positieve manier gebruikt worden. En nu is er een volledig educatieve tool ontwikkeld waarin het Oude Griekenland volledig werd nagebouwd. Van Macedonië tot Kreta, van Sparta tot Athene, alles zit erin.”

* Er staan 20 playstations opgesteld in de klassen: “Dat is goedkoper dan computers. Elke klas van het tweede jaar zal om de beurt een opdracht moeten doen. Ze moeten Athene en Sparta vergelijken, die de twee belangrijkste en grootste stadstaten van het Oude Griekenland zijn.”

* Ze doen dat door een reis te maken: “Ze vertrekken bovenaan de Akropolis in Athene, en kiezen zelf de route die ze willen nemen om tot in Sparta te geraken. En ook de manier waarop ze op weg gaan moeten ze kiezen.  Ze kunnen wandelen, op een paard rijden of met een schip meegaan.”

* Iedere leerling komt iets anders tegen:“Sommigen zitten in een bos met een beer, of in de bergen met lynxen. Je hebt er die ook in een kleine stad of dorp terecht komen.” Ook de ambachten van toen komen aan bod: “Potten bakken, brood bakken, de markten en de havens komen we tegen. We zien een heel erg bruisende wereld.”

* Het spel “Discovery Tour: Ancient Greece” is een onderdeel van het leerplan. Het is de bedoeling dat alle nieuwste technologieën gebruikt worden in de lessen. Michaël De Borre: “Alles wat onze leerlingen kan aanzetten om op een actieve manier mee te doen met de lessen, is mooi meegenomen. Die leerlingen gaan dat nooit vergeten.”

(met dank aan vrt nws)

WINDSOR CASTLE

De ‘bescheiden’ geschiedenisbijdrage van vandaag sluit aan bij het stukje over Willem de Veroveraar, de stoere Normandiër die mee aan de basis lag van het latere Engeland, zelfs van Groot-Brittannië.

Het paleiskasteel Windsor Castle (17de eeuwse prent) in het graafschap Berkshire is al meer dan negenhonderd jaar in het bezit van het Britse koninklijke huis. Windsor werd in 1070 gebouwd in opdracht van een stoere Normandiër

Willem de Veroveraar, de Normandische veroveraar van Engeland, later ook van Schotland, zorgde meteen voor een sterke centrale regering in Engeland. Dat het menens was met zijn koningschap bewees hij  door de bouw van liefst tachtig kastelen, waaronder Windsor Castle en de Tower Bridge, bouwsels die in de hele wereld bekend zijn. De kastelen werden meteen beheerd door vertrouwelingen van Willem en werden tijdens de regeringsperioden van de koningen Hendrik II en III fors uitgebreid.

De vertrouwelingen van Willem vormden de basis voor de latere Engelse adel. Het vaststellen van de belastingaanslagen deed Willem de Veroveraar via het Domesday Book. In dit register werd een groot deel van Engeland beschreven. Vooral de eigenaars van onroerend goed werden daarmee bekend. Het boek was zowat een voorloper van het huidige kadaster. Willem was dus zeker niet zomaar een met veel wapens kletterende veroveraar.

Koning Willem zat nooit stil. Blijven veroveren was zijn dada, Frankrijk zijn grote doel, tot het bittere einde. Willem de Veroveraar overleed op 9 september 1087 in het klooster van St Gervais bij Rouen als gevolg van verwondingen na een val van zijn paard tijdens het beleg van Nantes.

Edward III richtte Windsor Castle ook in als koninklijke residentie. Queen Victoria  stelde Windsor Castle voor het eerst open voor het publiek. Uiteraard niet alle vertrekken en gebouwen, want de koninklijke familie gebruikt het kasteel nog altijd.

In een aantal tentoonstellingszalen kan men komen genieten van een deel van de koninklijke kunstcollectie die werken van Leonardo da Vinci, Hans Holbein en andere grootheden bevat. Naast Windsor Castle zijn ook  Buckingham Palace en Balmoral Castle bekende optrekjes van de koninklijke familie.

Windsor is sinds 1917 ook de naam van de koninklijke familie. King George V veranderde tijdens de Eerste Wereldoorlog de gecompliceerde achternaam Saksen-Coburg en Gotha in het beter Engels-klinkende Windsor.

ANDREAS VESALIUS

De grote Andreas Vesalius is nog veel meer dan zijn medische verwezenlijkingen: hij heeft ons hele denken op een nieuw spoor gezet en hoort daarmee thuis in het rijtje van de allergrootsten, het selecte clubje van Newton, Copernicus, Darwin en Einstein.

Andreas Vesalius werd geboren op 31 december 1514 als zoon van een apotheker in dienst van keizer Karel. Zijn grootvader was medicus aan het hof van Karel de Stoute, de laatste hertog van Bourgondië. En geloof het of niet, zijn overgrootvader werd in 1429 de eerste hoogleraar geneeskunde in Leuven, vier jaar na de oprichting van de unief (1425) tijdens de regering van hertog Filips de Goede.

Vanaf zijn 15de reeds las en evalueerde Vesalius in Leuven aan het Collegium Trilingue oude teksten in het Latijn, het Grieks en wellicht ook het Hebreeuws. Zijn intellectuele fundering.

In 1553 trok hij naar Parijs om er geneeskunde te studeren. Daar trof hij een revival aan van Galenus, de Griekse medicus uit de tweede eeuw. Diens ideeën hadden al meer dan 1 000 jaar de geneeskunde gedomineerd, maar Galenus sneed enkel dieren open.

In 1537 trok Vesalius naar Padua waar hij volop lijken van terdoodveroordeelden kon dissecteren .

In 1543, hij was toen 29, publiceerde hij een zevendelig anatomieboek dat een ware revolutie veroorzaakte in de medische èn culturele wereld van toen. ‘De humani corporis fabrica septem’ (over het menselijk lichaam, in zeven delen) heette het uitvoerige zevendelig werk. Vesalius groeide meteen uit tot de grote hervormer van de geneeskunde.

Ook de illustraties van het werk, vermoedelijk gemaakt door de Italiaanse kunstenaar Titiaan, waren van een ongeziene kwaliteit.

Vesalius trad één jaar later (1544) in dienst van keizer Karel, daarna volgde hij diens zoon Filips II naar Madrid.

In maart 1564 vertrok Vesalius om religieuze en diplomatieke redenen naar Jeruzalem. Voor hij inscheepte in Sète nam hij afscheid van vrouw en kind, die naar Brabant terugkeerden.

Op de terugweg raakte zijn schip gehavend in een storm en bracht het meerdere weken op zee door zonder veel voedsel of drank. Toen het eindelijk kon aanleggen op Zakynthos, een Griekse eiland, stierf Vesalius er op 15 oktober 1564 na een plotse ziekte, waarschijnlijk scheurbuik. Hij werd net geen 50.

Vesalius werd begraven in de lokale kerk Santa Maria delle Grazie. Zijn graf is echter nooit gevonden, wat leidde tot allerlei wilde speculaties.

De slag bij Hastings (1066)

Op 14 oktober 1066 vond de Slag bij Hastings plaats. Beslist van gehoord tijdens je schooltijd. De slag tussen het leger van de Engelse koning Harold II en dat van de Normandische hertog Willem I de Veroveraar werd gewonnen door de Normandiërs. Willem de Veroveraar werd de eerste Normandische koning van Engeland.

Willem I de Veroveraar

Hertog Willem was in september 1066 Engeland binnengevallen. Voor de Engelse koning Harold II kwam dit op een zeer ongelegen moment. Hij had in het noorden net een zware strijd geleverd met de Vikingen. Tijdens de zogenaamde Slag van Stamford Bridge (Chelsea) had hij na twee eeuwen een eind gemaakt aan de aanwezigheid van de Vikingen in Engeland, maar daarna moest hij meteen naar het zuiden afreizen om strijd te leveren met Willem de Veroveraar (L) en zijn leger.

 

Willem I de Veroveraar kwam nl. zijn rechten op de troon opeisen. Harold II had eerder dat jaar de woede van de Normandische hertog op de hals gehaald door zich tot koning te laten kronen. En eerder had Harold gezworen dat hij zijn rechten op de troon zou laten vallen… Een middeleeuwse oorlog met alles erop en eraan kon niet uitblijven.

Op 14 oktober 1066 botsten de twee legers op elkaar: de Slag bij Hastings zou geschiedenis maken. Koning Harold II van Engeland sneuvelde op het slagveld. Op kerstdag van hetzelfde jaar werd Willem de Veroveraar in de Westminster Abbey tot koning van Engeland gekroond. Hij bleef daarnaast hertog van Normandië.

Tapijt

Op het Tapijt van Bayeux, 70 meter bij 50 centimeter dat rond 1068 gemaakt werd, vermoedelijk in Engeland, wordt de (aanloop naar de) Slag bij Hastings afgebeeld. Het tapijt van Bayeux wordt beschouwd als een van de belangrijkste kunstschatten ter wereld.

De oudst bekende afbeelding van de komeet van Halley (R boven) op het Tapijt van Bayeux uit 1068. Het tapijt is een met wollen garens geborduurde linnen doek en dus eigenlijk geen geweven wandtapijt.

De Tempeliers

De Tempelorde is de oudste ridderorde, met wortels die teruggaan tot kort na de verovering van Jeruzalem door de kruisvaarders in 1099.

Om de toevloed van pelgrims in goede banen te leiden, werden kanunniken in het Heilig Graf geïnstalleerd. Zij bekommerden zich om de zielenzorg van deze kruisvaarders, terwijl de al bestaande orde van het Hospitaal van Sint Jan, de medische verzorging van de pelgrims voor haar rekening nam.

Naast deze religieuze en caritatieve poten, ontstond er geleidelijk ook een militaire tak, die zich in 1120 zou losscheuren. De Tempelorde was geboren.

Deze tempelridders legden een drievoudige gelofte af van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid en leefden volgens een regel, die tijdens het concilie van Troyes (Frankrijk) zou aangepast worden naar de noden en de behoeften van het front in het Midden-Oosten. De steun van de adel in vooral Vlaanderen en Frankrijk was opmerkelijk en verklaart waarom de orde er zo snel kon groeien.

Vanaf de tweede kruistocht in 1147, speelden de tempelridders echt mee op het slagveld in het Heilig Land. Maar nadat de laatste belangrijke Europese vorst, Richard Leeuwenhart, het Heilig Land had verlaten, stonden de ridderorden er steeds meer alleen voor.

Gelukkig voor hen waren de Tempeliers enkel verantwoording verschuldigd aan de Paus van Rome en acteerden ze in het Heilig Land als soevereine vorsten. Vanaf 1150 werden de Tempeliers ingezet om ook de kerkelijke en wereldlijke belastingen te innen. Vanaf dan beheerden ze zelfs de schatkist van de koning van Frankrijk.

Toen koning Philip IV in 1307, vier jaar na de Guldensporenslag, plots geld nodig had om een oorlog tegen Engeland te financieren, weigerden de Tempeliers. Philip schoot in een Franse colère en zon op wraak…

Wanneer de laatste meester van de tempeliers, Jacques de Molay, in 1307 in Frankrijk aankwam, greep de Franse koning Filips IV (de Schone) zijn kans.

In de nacht van 12 op 13 oktober liet hij alle ordeleden in zijn rijk arresteren op beschuldiging van ketterij. De kerk deed de rest. De brandstapels laaiden.

Einde verhaal van de Orde van de Tempeliers die goed 200 jaar bestond.

* Merkwaardig voor die tijd was dat de Tempeliers meer dan 60 jaar oud werden, in tegenstelling tot de gewone burgers die hooguit 25 à 40 werden. Strenge hygiënische voorschriften waren daar niet vreemd aan. 

De Tempeliers moesten verplicht hun handen wassen voor het eten. Hun eetzaal was steevast brandschoon en hun tafels waren met tafellakens bedekt. Jagen was strikt verboden. Vis, kaas, olijfolie en vers fruit stonden dan weer hoog aangeschreven.

Zulke gewoontes stonden in scherp contrast met die van veel andere (rijke) middeleeuwers. Want hun dieet was vaak rijk aan vet en calorieën, wat ziektes als diabetes en jicht veroorzaakte, maar ook een hoge bloeddruk en obesitas.

de Berg Vroeger en Nu

– Voordracht en tentoonstelling  -de Berg Vroeger en Nu-

VOORDRACHT van Luc Van Thienen op vrijdag 8 november om 20 uur in de kerk van de Berg.

Luc, oud bewoner van de Berg, vertelt aan de hand van vele oude beelden over de jaren 1951-1970 over de komst van de paters redemptoristen, de bouw van school en kerk, eerste verenigingen… Het wordt een boeiend relaas over het ontstaan van de parochie op basis van herinneringen en gekruid met veel sappige anekdotes.

 *De Berg, ontstaan uit het vroegere gehucht Schoonhees, is het kleinste gehucht van Tessenderlo, een levendige gemeenschap die een eigen parochie werd in de jaren 1960.

*In 2019 stelde de VVV-Tessenderlo de Berg als gehucht in de kijker. Het ‘Jaar van de Berg’ wordt nu afgesloten met een voordracht en een tentoonstelling met oude foto’s.

*Op 30 pancartes wordt een overzicht gegeven van de vroegste geschiedenis tot nu. Het begint met de prehistorie en de vondsten uit die periode. In de middeleeuwen werd de oudste hoeve, het Hof van Goor gebouwd en de molen opgericht, eeuwenlang de belangrijkste uithangborden van de streek.

*Er waren twee woonkernen: Schoonhees en Varode. De berg op de heuveltop bleef lang onbewoond. Woeste heidegrond staat op oude kaarten getekend. De graaf van Loon verwerft veel goed, overgaand op de prins-bisschop van Luik.

*In de negentiende eeuw wordt het gehucht opengebroken met de verharde Diesterstraat en -steenweg, het treinspoor, de waterputten… De bewoning wijzigt van leem in steen. Er is de invloed van de fabriek. Nadien slaan de oorlogen toe.

*In de jaren 1950-1960 ontstaat de parochie met kerk en scholen, er ontwikkelt zich een gemeenschapsleven en er ontstaan verenigingen voor jeugd en volwassenen. Ook in het molenhuis vestigen zich verenigingen die er enkele decennia actief zijn.

** Tientallen groepsfoto’s en 150 portretten tonen een pak (oud-)bewoners. **

Uiteindelijk is er de Berg van nu, met recente evenementen: Bergkermis, Molenfeesten, Moulinrock, Bikkebik... en de komst van moderne winkels, garages en warenhuizen…

 

Kerk van de Berg  Zaterdag 9 en 16, zondag 10 en 17 november: 13.00-17.00 uur en maandag 11 november 9-13.00 uur

Gratis toegang – Organisatie VVV-Tessenderlo i.s.m. de verenigingen van de Berg-

Info: 013 35 33 31; vvv@tessenderlo.be; www.toerismetessenderlo.be

LES FLA, LES FLA, LES FLAMANDES …

JACQUES  BREL was bij leven een gecontesteerd figuur. Iemand die tegen de benen durfde te schoppen van de kerk, de bourgeoisie, de Vlaamse nationalisten, kortom  tegen die van alles en iedereen.

Brel was Brel, met niemand te vergelijken. Hij had de poëzie van Bob Dylan, de introspectie van John Lennon en de viriliteit van Bruce Springsteen (of hadden alle drie de sterren hét van hem ?). Zijn intense beleving op het podium herinnerde aan Edith Piaf, de kleine, energieke straatmus van Parijs.

Jacques Brel (8 april 1929) kwam uit een gegoede familie van kartonfabrikanten. Brel schreef echter  liever liedjes  en gedichten dan fabrieksdirecteur te worden.

In 1953 trok hij voor het eerst naar Parijs. Daar zat men nog niet op hem te wachten. Hij kwam terug, werd opgemerkt door radio-omroep Limburg en door chef Jef Claessen diverse uitzendingen lang live voor de micro gegooid.

In 1955, op de vooravond van zijn doorbraak, verzorgde  hij een week lang in de Brusselse ‘Ancienne Belgique’ het voorprogramma van … Bobbejaan Schoepen, toen een gevestigde waarde.

In 1957 was het hek helemaal van de dam met ‘Quand on n’a que l’amour. Meteen werd hij in Frankrijk gelanceerd, even later volgde heel Europa. Brel was een ster met liedjes als ‘Ne me quitte pas’, ‘Marieke’, ‘Les Bourgeois’,’ Le Plat Pays’, ‘Amsterdam’ en andere ‘Chanson des vieux amants’.

In 1968 zei hij het podium vaarwel. De tabak en de alcohol beletten hem om nog avonden door te gaan. Hij schakelde over op films, maar die werden een flop. De musical ‘l’Homme de la Mancha’ werd wel een succes. Het laatste, zou blijken.

In 1973 trok Jacques Brel zich terug op de Markiezeneilanden. Vijf jaar later kwam hij terug naar Parijs. 9 oktober 1978 , vandaag 41 jaar geleden, stierf hij aan longkanker. Hij werd slechts 49.

Tot slot, een uitspraak van de artiest: “Ik ben een deugdzaam mens, en dat spijt me.”

Cheddarkaas …

De naam van de plaats Cheddar in het Engelse graafschap Somerset kennen de meeste mensen vooral van de gelijknamige kaas. Cheddar is een klein plaatsje tussen de heuvels van de Mendip Hills.

Cheddar heeft ongeveer 6.000 inwoners. De indrukwekkend steile kliffen van de kalkstenen rotsen in de Cheddar Gorge zijn op sommige plaatsen meer dan honderd meter hoog.

In het Cheddar Caves Museum kunt u bijzondere vondsten uit verschillende tijden bekijken. In deze streek woonden al heel vroeg mensen. In 1903 vond men de restanten van een negenduizend jaar oud bewoner, de Cheddar Man. Deze resten stammen uit de periode van het Mesolithicum. De Cheddar Man is het oudste complete skelet dat in Engeland gevonden werd.

De Cheddarkaas heeft een oud recept. In de twaalfde eeuw werd deze kaassoort al in de boerderijen in deze omgeving gemaakt. Cheddar werd oorspronkelijk alleen hier geproduceerd. De van koemelk gemaakte harde kaas heeft – door de toevoeging van annatto – een gele tot oranjegele kleur.

Cheddar heeft een pittige smaak. Bij ambachtelijk vervaardigde kazen blijft de pittige smaak twee jaar behouden. Tegenwoordig wordt Cheddar in veel landen nagemaakt. Het gaat daarbij meestal om een massaproduct, dat niet kan tippen aan de originele smaak van Cheddar.

de grote kerk van veere

Veerle en Veere, slechts door één letter gescheiden in naam, maar daar houdt de vergelijking al op. Veere ligt in Zeeuws Vlaanderen, ons Veerle in de Kempen. Toch nodigt het dorp Veere bij het passeren ervan uit tot een vluchtig bezoek en een beetje uitleg. Over de Grote Kerk …

Eén van de heren van de familie Borselen, lang geleden heer en meester op Walcheren, bouwde een eerste kerk in Veere. Later wou Hendrik, één van zijn nazaten, hier een basiliek bouwen die mooier en groter was dan de kerken in de omringende steden. Het gewone middeleeuwse verhaal.

Hendrik bezat een koopvaardijvloot en legde zodoende contacten in het buitenland.  Zijn zoon Wolfert VI trouwde zelfs met prinses Maria Stuart, een dochter van de Schotse koning Jacobus I.

De band tussen Veere en Schotland bleef lang bestaan. In de zestiende eeuw werden  aan de Kaai door handelaars zelfs ‘de Schotse Huizen’ gebouwd.

De  befaamde Vlaamse bouwheer Antoon Keldermans begon in 1479 met de bouw van een nieuwe grote kerk, de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Rond 1520 stagneerde de bouw door de eerste godsdienstonlusten. Van de kerktoren was alleen de onderste helft klaar. Ook het koor rondom werd nooit afgebouwd.

Na de Beeldenstorm van 1566 kwam de kerk van Veere in handen van de protestanten. Ook de pastoor van Veere, Jan van Miggrode, ging over naar het protestantisme. Hij werd de eerste dominee van de Grote Kerk.

De bouwactiviteit werd door de geloofsovergang gestaakt. De protestantse Schotten kregen in 1613 een eigen dominee en kregen in de Grote Kerk een eigen afgescheiden gebedsruimte.

In mei 1686 brandde de Grote Kerk van Veere af door een onvoorzichtigheid van de loodgieters, die het dak repareerden. Alleen de zijmuren en de toren bleven behouden. De daken werden provisorisch hersteld. Men sloopte de spitse opbouw van het koor en verving dit door een eenvoudigere dakconstructie. Nog steeds oogt de kerk als … onafgewerkt.

1 2