DE HEL IN HET INTERNAAT

De brand in het internaat van het Heilig Hartcollege in Heusden-Zolder brak uit op 23 januari 1974, vandaag 47 jaar geleden, omstreeks 22u30. Hierin vielen 23 dode en  2 zwaargewonde leerlingen te betreuren, alle 25 tussen 12 en 16 jaar jong.

° De brand ontstond in de buurt van de ingang van de slaapzaal en bemoeilijkte zodoende de vluchtweg van de slaapzaal. De 63 bedden in de slaapzaal werden slechts gescheiden door zeer brandbare dunne houten wanden die de brandverspreiding versnelden.

° Oorzaak was vermoedelijk een stiekem gerookte sigaret in de slaapzaal, op de tweede etage van het oudste gebouw (uit 1932).

° Een veertigtal jongeren van de ene kant van de zaal kon ontsnappen. De enige , andere uitweg was een raam dat uitgaf op een plat dak. Eén jongen was toevallig afwezig wegens ziekte.

° Drie slachtoffers werden gevonden in de gang voor het raam. Eén slachtoffer was door de brandende trap gevallen. Bijna alle andere slachtoffers werden gevonden in hun bed. Wellicht totaal verrast in hun slaap.

° Door het lawaai van de vluchtende leerlingen werden de paters gealarmeerd en werd meteen ook de brandweer van Heusden opgebeld. Die was er om 23uur en kreeg spoedig ook hulp van de korpsen uit Hasselt en Genk. Door de hevige brand en de enorme hitte kon de zaal pas om 1u30 ‘s nachts bereikt worden. Na afloop bleken de brandblussers van de school ongebruikt…

  • De school sloot gedurende een volledige week, tot na de begrafenis van de slachtoffers. Na de begrafenis werd het gebeuren niet meer besproken.
  • Pas sinds 1999 wordt de brand jaarlijks herdacht door de school. De herdenking startte met het onthullen van een gedenksteen op 23 januari 1999. Ondertussen is de school van naam gewijzigd in Sint Franciscuscollege campus Berkenbos.
  • De toezichthoudende geestelijken werden niet schuldig bevonden. De overlevende scholieren zetten wel een actie op om de infrastructuur en de gebrekkige wetgeving aan te klagen.
  • De ramp maakte ook in het parlement een grote indruk. Het invoeren van nieuwe wetten betreffende brandveiligheid raakte in een stroomversnelling.

° Waarom vertel ik dit verhaal? Omdat ook ik een vrij lang verleden als ‘intern’ achter de rug heb. Van 1954 tot 1958 in Hoogstraten en van 1958 tot 1962 in Mechelen. In het Hoogstraatse Klein Seminarie van toen logeerden de jongste leerlingen nog in een oude slaapzaal boven het toneel van de feestzaal vol oude, houten chambrettes van 1,5 bij 2,20 m. De oudere leerlingen in een veiligere nieuwbouw. In Mechelen studeerden en sliepen we in aparte kamertjes in een oud gebouw dat later gesloopt werd en vervangen werd door een nieuwe politiekazerne.

° In Hoogstraten mocht vanaf de Latijnse gerookt worden in het Withof, een buitenverblijf van de school dat tweemaal per week bezocht werd. Binnen de muren van het seminarie was roken streng verboden. Toch hing er vaak een sigarettengeur in de toiletten. In Mechelen mochten we de sigaretten plus aanstekers op zak houden. Maar regelmatig kwam een toen nog zwartgerokte toezichthouder een kijkje nemen.

° Waarmee ik wil zeggen dat internaten in vorige eeuw niet allemaal veilig waren. Dat zou thans niet meer kunnen, of vergis ik me?

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

gedeporteerd naar Auschwitz (1943)

Geen vrolijk onderwerp vandaag. We schrijven begin 1943 , mijn geboortejaar. Nog voor ik begin april geboren werd, was onderstaand verhaal al een tijdje “verleden tijd”.

° Een psychiatrische inrichting in het Nederlandse Apeldoorn werd in januari binnen de kortste keren “opgeruimd”. Het gebouw werd na afloop meteen in gebruik genomen door de Waffen-SS. De gebeurtenissen speelden zich af van 21 tot 24 januari. Midden in W.O. II.

° Lang dacht men dat de bezetter de patiënten in het Apeldoorn-ressort (foto) ongemoeid zou laten en niet zou deporteren naar het Nederlandse Westerbork, hét Nederlandse nazikamp bij uitstek.

° In januari 1943 trok de Ordedienst van Kamp Westerbork evenwel naar Apeldoorn om de patiënten op te halen. Een goederentrein met veertig wagons stond klaar voor het transport.

° Midden in de nacht van donderdag 21 op vrijdag 22 januari 1943 werd de psychiatrische inrichting door de SS en de Ordnungspolizei omsingeld. Ook de Westerbork-commandant woonde de ontruiming bij.

° Geneesheer-directeur Jaques Lobstein smeekte de beruchte SS’er Ferdinand aus der Fünten, die de leiding over de ontruiming had, om enkele ernstig zieke patiënten die niet in staat waren om te reizen met rust te laten. Het mocht niet baten. Aus der Fünten was duidelijk: “Alle Patienten sind für uns transportfähig.”

° De paviljoenen werden omsingeld door de Ordnungspolizei , leden van de Ordedienst van Westerbork . Paviljoen na paviljoen werden de patiënten naar buiten haalden.

° Patiënten die weigerden om zich aan te kleden, werden (het was vijf graden boven nul) in nachtgewaad in de vrachtauto’s gegooid, sommigen zelfs helemaal naakt. Wie zich verzette, werd brutaal naar buiten gesleurd. Een ander deel van de patiënten liet dit alles verwezen over zich heen gaan, nog andere jammerden of stieten kreten uit.

° Op het station van Apeldoorn werden de patiënten weer erg hardhandig naar de wagons overgebracht. Bij het sluiten van de deuren werden vingers van patiënten verpletterd.

° Nadat alle patiënten in de wagons zaten, werden de luchtkokers gesloten. Een lid van de Ordedienst van Westerbork verklaarde later dat hij “de afgesloten krankzinnigen in de wagons hoorde gillen en schreeuwen.”

° De trein reed rechtstreeks naar Auschwitz , zónder tussenstop in Westerbork. Zondag 24 januari 1943 kwam de trein in moordkamp Auschwitz aan.

° Enkele patiënten waren onderweg al overleden. Sommige levenden renden in paniek weg van het perron, en werden neergeschoten. De overgeblevenen werden door een Joodse werkploeg in vrachtwagens geladen.

° Loe de Jong , lid van die Joodse ploeg, getuigde later … “De vrachtauto’s voerden hen niet naar de gaskamers maar naar een van de grote langgerekte kuilen waarin de lijken van vergaste mensen verbrand werden. Hoog laaiden de vlammen op. De pas aangekomenen werden er dood of levend middenin gesmeten. Brokken hout en petroleum volgden. Niet één werd ongemoeid gelaten.”

° De man in de telefooncentrale van ‘Het Apeldoornsche Bos’  kreeg na de deportatie van een lid van de Ordnungspolizei te horen dat hij familieleden die informeerden naar een patiënt het volgende moest antwoorden “Der ist im Himmel, er ist heute aufgeflogen.”

° Het terrein van de instelling werd na de deportatie als herstellingsoord in gebruik genomen door de Waffen-SS. Ook hier werd af en toe nog gemoord.

°° Aus der Fünten heeft meegewerkt om tienduizenden en tienduizenden Nederlandse burgers van Joodse afkomst op te sporen, bijeen te drijven en weg te voeren naar het kamp Westerbork en van daaruit  naar de vernietigingskampen in Auschwitz, Birkenau e.a.

°° De Drie van Breda (eerder Vier, later Twee van Breda) waren de laatste Duitse oorlogsmisdadigers die in Nederland vastzaten. Het waren Willy Lages (vrijgelaten in 1966, overleden in 1971), Joseph Kotalla (overleden in 1979), Ferdinand aus der Fünten en Franz Fischer (beiden kort na de vrijlating overleden in 1989).  (Wikipedia)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Lodewijk XVI in Parijs onthoofd

Op 21 januari 1793 werd Koning Lodewijk XVI van Frankrijk in Parijs onthoofd. De enige Franse koning die zoiets overkwam.

° De Franse koning was geschorst en gearresteerd na de Bestorming van de Tuilerieën tijdens de Franse Revolutie. Lodewijk werd berecht door de Nationale Conventie. Hij werd schuldig bevonden aan hoogverraad. Zijn echtgenote Marie Antoinette onderging dit lot enige maanden later.

° Koning Lodewijk werd met een koets naar de Place de la Révolution, het huidige Place de la Concorde, gereden. Naast hem zat de burgemeester. Tegenover hem zaten twee biechtvaders. Er waren 50.000 soldaten in Parijs op de been om de orde te bewaren.

° Toen het gezelschap bij de guillotine aankwam werden de trommels geroerd. Lodewijk kreeg geen gelegenheid meer om een toespraak te houden, werd vastgebonden en onder de guillotine gelegd. Na afloop toonde de beul het hoofd van de koning aan het toegestroomde publiek.

* Naar Laakdal toe vertaald, vertelt dit jaar dat Joannes Verboven, molenaar op de Haanvenmolen, van de abdij Averbode in 1793 een nieuw contract van zes jaar krijgt. Op 18 maart 1798 werd de molen echter als nationaal domein verkocht door de Franse Republiek. Blom, Van Herck en anderen (sic) werden de nieuwe eigenaars voor de som van 109 000 Fransche livres. Verboven blijft wellicht molenaar. Pas in 1803 zou Gerard Wouters (uit Olen) de nieuwe molenaar worden.

* Josephus Verwimp, de eerste (?) molenaar van de Dorpsmolen, huwt op 9 april 1793 met Anna Heugens. Ook in 1803 wordt hij hier als molenaar opgevolgd door Joannes Vermiert.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

DE WINDMOLEN IN VEERLEDORP

Knipsel-dorpsmolenVEERLE-LAAKDAL – Vroeger werd wel eens lacherig gezegd dat de pastoor in zijn kerktoren en de mulder op zijn windmolen de hoogstgeplaatste heren van de gemeente waren .

° Het leven was traag en zag er idyllisch uit . De opkomende welvaart in de jaren 1950 en 1960 veranderde dat beeld helemaal . Zekerheden van honderden jaren oud veranderden in een oogwenk . De moderne tijden waren niet meer te stuiten . Alleen de nostalgie  bleef.

° Boven in de grote balk van het zware houten molengeraamte kon je duidelijk de datum 1798 lezen . Vanaf dat jaar begint de eigenlijke geschiedenis van de molen. Geen benul van wie en wanneer hem bouwde en uitbaatte.

° Vast staat wel dat de dorpsmolen door de Franse revolutionairen onafhankelijk gemaakt van herenrechten en verkocht aan ene Joannes Verboven met de last om 2 600 zakken graan per jaar te malen .

jos vd meulder° Georges (Jos) Vervloet , de laatste molenaar van Veerle , zou vandaag 20 januari precies 109 geworden zijn ware het niet dat hij 39 jaar geleden de strijd verloor tegen twee fel aangetaste stoflongen en een zwak hart . Echt gezond was malen in die tijd niet in een voortdurende stoffige omgeving zonder afzuigsystemen .

° 20 januari is toevallig ook de dag waarop de nieuwe president van de VS om de vier jaar zijn plechtige ambtsaanvaarding, zeg maar inauguratie, aflegt . Trump , deed dat in 2017 , tot schande van zijn land, blijkt nu. Joe Biden is vandaag aan de eer.

° Georges heeft van die merkwaardige dag wellicht nooit weet gehad. Zijn belevingswereld reikte nog lang niet tot in Amerika .

° Vader stierf in 1982 op de zonnige zondag van 6 juni , D-day in 1945 die het einde van de tweede wereldoorlog een definitief elan gaf . Geboren worden op inauguratiedag en sterven op D-day… de mulder van ‘t dorp wist zijn dagen blijkbaar te kiezen.

° Georges was de jongste van de molenaarsfamilie Vervloet die omstreeks het midden van de 19de eeuw eigenaar werd van de Dorpsmolen aan de Tessenderloseweg .

° Vader Victor stierf in 1916 op zijn 48ste aan een hartinfarct . ‘Iets gekregen’ , was toen de simpele uitleg voor zulk indringend feit . Moeder Marie bleef achter met 4 kinderen . Sociale uitkeringen waren er niet . Het werd dus hard werken om brood op de plank te krijgen .

Molenaars vanaf 12

° Jef , met zijn 12 jaar de oudste van de kinderen , verhuisde van de ene dag op de andere van de schoolbanken naar de molen . Hij kende al iets van de stiel maar gelukkig was er molenaar Loffens uit Eindhout om hem helemaal in te wijden in zijn toekomstige broodwinning . De beide families werden en bleven daardoor heel erg goed bevriend .

° Georges , de jongste , was pas 4 toen vader stierf . Op zijn 12de verkaste ook hij op zijn beurt van de school naar de molen . Van dan af gingen Jef en Jos door het leven onder de firmanaam ‘Gebroeders Vervloet’ .

° Werken op een windmolen ziet er idyllisch uit , maar was het niet . Een windmolen hangt immers helemaal af van de natuurelementen en die willen wel eens grillig zijn . Een windmolen kan niet zonder wind . Als die het overdag laat afweten en ‘s nachts pas begint te blazen, kan je je nachtrust wel vergeten .

° In de zomer geen probleem , wel in de winter wanneer de zeilen eerst moesten losgemaakt worden met emmers kokend water en je constant je handen moest warmen aan het versgemalen, warme meel . In de zomer maalde je met de deuren wijd open , maar als de koude kwam , was die deur de enige bescherming tegen de natuurelementen . Verwarming was er , buiten dat heerlijk warme meel , niet . Meelstof des te meer.

molen° De Veerlese windmolen is actief geweest tot 1953. Dan namen de elektrische molen op de Heide (foto l) en de dieselmotor in de schaduw van de windmolen zijn plaats definitief in .

P1010101

Bokrijk ?

° De windmolen kon in 1955 naar Bokrijk , maar Jef verzette zich fel . Hij kon zijn houten monster niet missen . Jef overleed echter al in 1960 en de molen sneuvelde een eerloze dood in 1965 (foto r) en zou de volgende jaren in verkapte vormen voortleven in talloze fermettes, symbolen van ‘een zekere rijkdom’ in de zestiger jaren . Het molentijdperk was definitief afgesloten .

° Het oude molenhuis en de nieuwere (1949) maalderij geven tegenwoordig woongelegenheid aan 12 families in de nieuwe sociale woonwijk aan de Tessenderloseweg . Verder herinnert niets nog aan de windmolen van weleer . De molen leeft alleen nog verder in de herinnering van de oudere generatie die destijds , tussen het wachten op de gemalen zakken door , de nieuwtjes uit het dorp aan elkaar vertelde onderaan de molentrap .

° Onderstaand versje vond ik nog ergens in een oud en stoffig boekje. Ik kon niet nalaten om het hier af te drukken.

De Maalder

Zie den maalder , wit bestoven , boven op den molen staan , blozend als een kriek en gezond als een blieksken .
Hoort hoe welgezind hij zijn lustig deuntje zingt .
De wind zit goed , de maalder verdient zijn brood : want ieder boerken zendt hem graan omdat hij zijn stiel zo goed kent .
Hij is gewend aan het zakken dragen en lijdt er niet onder .
Hij laadt ze op de kar of op den wagen en de boer rijdt er blijgezind mede weg .
”Dag maalder .”
“Dag boerken , tot later zoo God het wil en wel smake het brood .”
Werken is gezond en ‘t is daarbij plezant voor die het gaarne doen .

Ludovicus V. 1843

Toegift

° De oudste molen van deelgemeente Veerle, een watermolen bevond zich ca 1350 op de oevers van de Grote Laak op de grens met Vorst. Besauwen heette toen de plaats die wij nu nog steeds ‘de brug’ noemen.

° Een andere watermolen lag in Blaardonk langs diezelfde Laak en was eigendom van de abdij van Averbode.

° Toen die laatste ook helemaal vervallen was, werd in Haanven in 1723 een windmolen opgericht door de abdij. Adriaan Meeus was de eerste molenaar. De laatste was Jan-Baptist Onsea.

 

Foto boven genomen aan het eind van de jaren 1940.  De dorpsmolen in al zijn glorie. Rechtsboven Georges , kortweg Jos , de laatste molenaar van Veerle (ook in deurgat) .

Foto (ingekleurd) genomen vanop de windmolen met zicht op dorp en kerk (wellicht Jef Mertens) – ongekleurd : de naakte molen met een paar jongelui (van toen)

Foto vuurmolen (elektrische-) op Veerle-Heide met de jonge Jan Willekens op de fiets.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Foto augustus 1965 – de molen is net omver getrokken en wordt vakkundig uitgebeend.
What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

AMERIKA AL VEEL LANGER ONTDEKT

Het klinkt voor sommigen wellicht een beetje verrassend, want niet Christoffel Columbus noch de Viking-avonturiers zijn de echte ontdekkers van Amerika. De echte ontdekkers van het continent zijn de allereerste mensen die zowat zestienduizend jaar geleden Amerika binnentrokken – en die andere zorgen hadden dan ‘een nieuw werelddeel ontdekken’ .

° Hoe hun boten eruitzagen, weten we niet. Kano’s van huiden of uitgeholde boomstammen zijn waarschijnlijk een goede gok. De ontdekkers kwamen alleszins uit Azië en ze zochten gewoon een plaats om te wonen, te jagen en te vissen.

° Lange tijd hebben de geschiedenisboeken de eerste bewoners van Amerika beschreven als mensen die 13 of 14 000 jaar geleden, tijdens de laatste ijstijd, over de Beringstraat wandelden.

° Vanuit Alaska zouden ze, toen de ijstijd op zijn einde liep en de gletsjers zich terugtrokken, langs een ijsvrije corridor door Canada de rest van het Noord-Amerikaanse continent bereiken, snel uitzwermen en niet veel later ook naar Zuid-Amerika trekken.

° De jongste jaren zijn evenwel steeds meer aanwijzingen gevonden dat de eerste kolonisten van Amerika nog duizend of meer jaren eerder arriveerden, en dat ze vanuit Alaska per boot de kust volgden naar het zuiden. In een mum van tijd zouden ze zich zo langs de hele westkust van Noord- en Zuid-Amerika verspreid hebben, vanwaar ze vervolgens landinwaarts trokken.

° Dat scenario krijgt nu een sterke duw in de rug, door de koolstofdatering van archeologische vondsten uit Cooper’s Ferry in het westen van Idaho. Botten en houtskool (resten van vuur) uit Cooper’s Ferry blijken zowat zestienduizend jaar oud te zijn. Dat betekent dat er in Idaho al mensen leefden toen de ijstijd nog volop bezig was en er nog geen ijsvrije corridor door het westen van Canada liep, want die opende zich pas 14.800 jaar geleden.

° Het is ook onwaarschijnlijk dat kolonistenfamilies duizenden kilometers te voet over een ononderbroken dikke ijskap trokken. Ze moeten dus langs de kust gekomen zijn, per boot. Ze voeren zuidwaarts, leefden van vis en de jacht op zeedieren als robben, tot waar het ijs ophield en ze aan land konden gaan of stroomopwaarts een rivier opvaren, het binnenland in.       (30 november 2019 verschenen in De Tijd)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

De 12de Elfstedentocht

Op 18 januari 1963 werd de zwaarste Elfstedentocht aller tijden gereden. Bij de start vroor het liefst achttien graden. Door een harde, stormachtige oostenwind lag de gevoelstemperatuur echter nog een stuk lager.

De tocht werd gewonnen door Reinier Paping uit Ommen (Nl). Hij deed bijna elf uur over de ongeveer tweehonderd kilometer lange tocht.

Slechts 57 van de 568 wedstrijdrijders bereikten  de finish binnen de vereiste twee uur na de winnaar.

Onder de toerrijders was het slagveld nog veel groter. Van de 9294 toerrijders ontvingen slechts 69 schaatsers het begeerde Elfstedenkruisje.

De winter van 1963 was de allerstrengste van de 20ste eeuw. Enkele weken na de beroemde Elfstedentocht werd er zelfs nog een autorally gehouden op het IJsselmeer.

(met dank aan Historiek en de gratis, vrije foto’s)

* Nog op een 18 januari gebeurde het volgende …

  • 1871 – Wilhelm I wordt de eerste keizer van het Duitse Keizerrijk.
  • 1903 – Guglielmo Marconi brengt een radioverbinding tot stand tussen de Verenigde Staten en Engeland.
  • 1929 – IJe Wijkstra doodt in het Groningse Grootegast vier veldwachters die zijn minnares Aaltje van der Tuin bij hem willen weghalen.
  • 1966 – Indira Gandhi wordt tot premier van India gekozen.
  • 1977 – Ontdekking van de bacterie die de veteranenziekte (legionellaziekte) veroorzaakt.
What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Einde van de dienstplicht

Op 18 januari 1993 was het gedaan met verplicht soldaatje spelen. In België werd de legerdienst of militaire dienstplicht nl. afgeschaft.

° Militaire dienstplicht of legerdienst betekende dat je verplicht een tijd in het leger mee moest draaien. In tijden van oorlog moest het land immers op jou kunnen beroep doen, luidde het. Een gevangenisstraf wachtte je als je niet in het leger wou, en je mocht ook niet meer gaan stemmen.

° Bij gebrek aan oorlogen op de oude manier is het sinds 1993 in België niet meer verplicht om militaire dienst of  legerdienst te doen. In andere landen is de legerdienst ook afgeschaft. In de jaren 1960 moest je nog 1 jaar militaire dienst doen. Vroeger was dat meer.

° Vanaf 1965 kon je ook een burgerdienst kiezen als je niet in het leger wilde:

  • Eerst weigerde je de legerdienst, omwille van ‘gewetensbezwaren’. Omdat je bv. niet van wapens of geweld houdt. Het statuut van gewetensbezwaarde aanvragen kon vanaf 1964.
  • Als bezwaarde moest je wel een burgerdienst doen. Eerst was dat bij de Civiele Bescherming, een hulpdienst voor de Belgische bevolking bij kleine en grote rampen. Daarna evolueerde het naar een burgerdienst in sociale en culturele organisaties. Daar moest je wel enkele maanden langer werken dan in de legerdienst van 1 jaar.

* Zweden voert de dienstplicht opnieuw in, als maatregel tegen de dreiging uit Rusland. Uit de poll van (HLN) blijkt dat 69% voorstander is om de dienstplicht ook in ons land opnieuw in te voeren.

In andere landen is de legerdienst nog altijd verplicht, ook voor mensen met een dubbele nationaliteit, bijvoorbeeld in Turkije.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Ivan de Verschrikkelijke

Op 16 januari 1 547 wordt Ivan Grozny de eerste tsaar van Rusland. In het westen is hij vooral bekend als Ivan de Verschrikkelijke.

° Ivan de Verschrikkelijke wordt in 1 530 geboren onder de naam Ivan Glinsky, als zoon van de Grootvorst Vasili III. Bij ons in het westen is keizer Karel V aan de macht.

° Zijn vader overlijdt als Ivan drie jaar oud is en zijn moeder, Jelena Glinsky, wordt daarop vorstin. Zij veracht de Russische edellieden, de bojaren, en wordt na vijf jaar – waarschijnlijk door deze bojaren – vermoord.

° De dan achtjarige Ivan wordt betrokken in een hevige machtsstrijd tussen twee bojaren-families, de Sjoejski’s en de Bjelski’s. Moord, martelingen en verbanningen waren aan de orde van de dag. De jonge, leergierige en intelligente troonopvolger wordt door de bojaren minachtend behandeld en aan zijn lot overgelaten.

° Hij en zijn doofstomme broer Yuri verhongeren bijna. Ivan ontwikkelt een haat tegen de bojaren, waarop hij later wraak zal nemen.

° Als Ivan 13 is, is hij het beu en laat hij Andrej Sjoejskieen bojaar die op illegale wijze de macht heeft gegrepen – opeten door hongerige jachthonden.

° Ivan heeft inmiddels de meedogenloosheid van de bojaren in zijn paleis overgenomen en houdt zich bezig met drinken, het aftuigen van mensen en het verkrachten van vrouwen, die hij vervolgens laat ophangen, levend laat begraven of voor de beren gooit. Afschuwelijke dingen.

° Op 16 januari 1547 laat hij zich tot tsaar kronen, een nog hogere rang dan zijn vader die Grootvorst was. In datzelfde jaar trouwt hij met Anastasia Romanov, een deugdzame vrouw, vermoedelijk zijn enige liefde, die zijn wreedheid enigszins in toom weet te houden.

*** even drukken en  Lees hier meer over Ivan IV de Verschrikkelijke

 

Verder op 16 januari …

27 v.Chr. – De Romeinse senaat verleent aan Octavianus de titel Augustus.

1969Jan Palach steekt zichzelf in brand op het Wenceslasplein in Praag uit protest tegen de teruggedraaide hervormingen van de Praagse Lente

1979 Sjah Mohammed Reza Pahlavi verlaat gedwongen Iran. Ayatolla Komeini volgt hem op.

 

* Ook geschiedenisliefhebber? Volg ‘Historiek’.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

British Museum

Opening van het British Museum

Op 15 januari 1759 wordt het British Museum in Londen geopend. Het is het oudste openbare museum ter wereld.

* The British Museum, het nationale museum van Groot-Brittannië, is ontstaan dankzij sir Hans Sloane (1660-1753), een Schotse verzamelaar die na zijn dood zijn verzameling kunstwerken en zijn bibliotheek aan de regering naliet.

* De collectie kreeg zes jaar na het overlijden van Sloane een plek in het zogenaamde Montagu House dat op 15 januari 1759 officieel werd geopend.

° In de loop der jaren werd de collectie van het museum flink uitgebreid. In 1757 schonk koning George II bijvoorbeeld een grote verzameling boeken die was aangelegd door de Engelse koningen vanaf Hendrik VII.

° George III schonk later Egyptische (zeker eens drukken) reliëfs uit Alexandrië. De collectie van het museum behoort momenteel tot de grootste verzamelingen ter wereld.

° Het huidige neoclassicistische museumgebouw werd ontworpen door sir Robert Smirke.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

JOEL ROBERT ‘HET FENOMEEN’

In 2008 schreef ik het boek ‘MX History Day 2008’ , een geschiedenis van de motorcross-sport van het begin tot 1990.  Het moest history blijven.

Uiteraard was daarin ook een hoofdstuk weggelegd voor JOEL ROBERT die gisteren overleed op zijn 77ste, ons tweede mx-fenomeen. René Baeten, de eerste Belgische wereldkampioen, was het eerste. Ik kwam pas definitief als journalist terecht in het wereldje vanaf 1975. Het hoogtepunt van de Joël Robert – periode was toen al voorbij. Wat niet wegneemt dat ik vele duels tussen hem en Sylvain Geboers in de jaren ’60 en begin ’70 van dichtbij volgde.

° Iemand die Joël haast altijd op de hielen zat, was smeerolieverkoper Tuur Coen, die ook verslaggever was bij GvA. Toen Tuur van onze plannen hoorde, bood hij zich spontaan aan om originele dingen over Joël en zijn leefwereld te vertellen. Het mocht.

Tuur in overdrive: “Ik beschouw het nog steeds als een privilege een hechte vriendschap te hebben ontwikkeld met Joël. Een vriendschap die startte in l962 en die ons nog altijd bindt. Een woord is een woord , één telefoontje is genoeg om zaken te regelen. In  goede, kwade en zeer kwade dagen werd er steeds een oplossing gevonden. Die hechte vriendschap zal er zijn tot de dood ons scheidt.

“Het antwoord op de vraag om toelating tot publiceren van dit stuk was weer een typisch staaltje Joël: “Waarom moet je dat nu vragen, schrijf maar. Jij hebt alles meegemaakt , kies maar uit en vertel het mij tussen pot en pint even na . ’t Zal gezellig worden.”

1962  

De Belgische motorcross zit al twee jaar in een dipje. 5 juni 1960 kwam ons toenmalig boegbeeld René Baeten jammerlijk om het leven tijdens de pinksterklassieker in de Gelaagputten van Stekene. Engelse en Zweedse rijders kwamen na dat enorme verlies hier meteen de scepter zwaaien in de grote wedstrijden. Het zag er werkelijk niet goed uit voor de Belgen.

Tot … Roger Vanderbecken, de toenmalige kampioen van België, tijdens de cross van Loppem op de aanwezige journalisten toestapte met : “ Jongens, er staat iets te veranderen in onze sport . Wat ik vandaag tijdens de trainingen heb gezien van een jong ventje dat hier rondrijdt op een motorfietsje die met ijzerdraad aaneenhangt, tart elke verbeelding. Ga zelf maar eens kijken.”

° En inderdaad, Roger had niet overdreven. Dat manneke toonde iets wat we nog nooit hadden gezien. Spijtig genoeg kwam zijn machientje kracht tekort om de wedstrijd te winnen. De collega’s waren wat blij om onmiddellijk een gesprek aan te knopen met de nieuwe ontdekking.

Tuur: “Ik leerde hem enkele dagen later kennen als de zoon van een warmbloedige vader die hem een harde leerschool had laten doormaken op een motorcrossterreintje in Grand Rieu bij Chimay, zonder financiële mogelijkheden en achter zijn Peugeot 202 een aanhangwagentje trok waarvan de banden met stro waren gevuld omdat binnenbanden te duur waren. Vader Robert had alles veil om zoonlief toch  in staat te stellen om aan competitie te doen.”

° Die erbarmelijke toestand duurde gelukkig niet lang. Jean Paul Lummerzheim, de Luikse invoerder van het toen befaamde Britse merk Greeves, stelde een machine ter beschikking en de overwinningen bij de junioren bleven niet uit.

° Omdat het talent er vanaf afdroop werd de seniorscategorie gewoon overgeslagen en debuteerde hij even later tussen de grote jongens. De merkenconcurrentie brak los. Iedereen wou het nieuwe wonderkind inlijven.

° Walter Deutsch de baas van Codiva , invoerder van het Tsjechische  merk CZ, zorgde voor de grootste spanning. Door toedoen van veteraan en mentor Nic Jansen, die op het einde van zijn carrière ook nog voor Greeves reed, kon de boot nog gedeeltelijk afgehouden worden in 1963, maar in 1964 stond Joël Robert aan de start van alle GP’s voor het wereldkampioenschap aan het stuur van een CZ.  Met hulp van de legendarische monteur Viktor Lahita aan zijn zijde. Eind 1964 was de eerst wereldtitel een feit .

° Binnen de tijdspanne van tien jaar won Joël zes wereldtitels , vier tweede plaatsen, enkele nationale titels, overwinningen in  Europa, Amerika, Australië en overwinningen in  de MX der Naties. Hij kreeg ook de “Trofee van Sportverdienste”. Uniek in zijn tijdsframe, maar voor zij die het mochten meemaken….onvergetelijk.”

Bumbitschki

In die tijd was er ook de fameuze Dubcec periode in Tsjecho-Slovakije. In Praag had men, om de Russische bezetters te misleiden, alle verkeersaanduidingen verwisseld en… wat velen niet wisten, het personeel aan de grensposten werd constant vervangen.

Tuur: “Joël , die ondertussen een nationale held was geworden in dit land (levensgrote foto’s in de uitstalramen) en vaak naar de CZ fabriek in Strakonice moest, had een goede relatie opgebouwd met het grenspost-personeel in Rozvadov.”

“Die douane- en politiebeambten waren verzot op bommetjes en ander lawaaierig vuurwerk dat bij hen verboden was maar bij ons in iedere speelgoedwinkel verkrijgbaar.  Bumbitschki  was de naam voor dat spul en Joël … de leverancier.”

“Tot op zekere dag hij midden in de nacht bij de grenspost aankomt. Geen teken van leven te bespeuren. In zijn typisch dialect van Charleroi roept  hij “bande de fenéants” (bende luiaards) , steekt een reeks bommetjes aan en gooit ze in het wachtlokaal.”

“Iedereen onmiddellijk wakker met het geweer in de aanslag. Niemand van de nieuwe ploeg kende Joël en mijnheer de wereldkampioen werd in de boeien geklonken. Er kwam een interventie van de Belgische ambassade in Praag aan te pas om hem terug op vrije voet te stellen. Een ervaring om nooit te vergeten !”

Discover the USA

Onder impuls van een ander motorcrossicoon, Torsten Hallman, gewiekst zakenman en begenadigd pianist, werd eind de jaren zestig na afloop van het Europese seizoen jaarlijks koers gezet naar de USA voor een reeks wedstrijden die later als de Trans-AMA bijzonder populair werd.

Motorcross was in de VS nog totaal onbekend.  De eerste promotor was een Amerikaanse partner van Hallmann,  Edison Dye.  Kerels als Jim Pomeroy, Brad Lackey , Dave Rodgers , later Bob Hannah en vele andere klasbakken  maakten snel hun opwachting.

Tuur: “Zekere dag waren we in Rockford Illinois . De zaterdag voor de wedstrijd komt er iemand van de lokale televisie Joël vragen voor een rechtstreeks interview in de studio.  “Geen probleem, maar mijn maatje moet ook mee voor de vertaling want mijn Engels is maar zo en zo.”….Quatsch, natuurlijk. Hij kon amper zijn glimlach verbergen, hij voerde wat in het schild. Wij zondagavond samen naar de tv- studio… de rode loper lag er uitgerold.

“Mister Robert, hartelijk proficiat met de wereldtitels  (op dat moment drie) die je reeds hebt behaald, je bent haast onklopbaar. Wat doe je daarvoor ?”

Joël: “Eigenlijk niets, niks speciaal. Je  zou liever aan mijn tegenstrevers vragen wat zij doen om mij te volgen.” 

“Vanwaar uw voortreffelijke de conditie ?” “ Geen idee. Ik drink regelmatig mijn pintje, rook mijn sigaretje en train enkel met de motorfiets. Zware fysieke trainingen zijn aan mij niet besteed. Een motorcrosser moet één worden met zijn machine, op alle terreinen. Dat volstaat voor deze sport.”

° Het was niet gelogen, Joël is nooit van dat principe afgeweken. Zijn vriend Roger De Coster, die hem in populariteit naar de kroon stak, nam de fakkel in Amerika over en is na afloop van zijn WK-carrière naar de USA getrokken, huwde een Finse en bleef er wonen.

° Wie  tegenwoordig (2008) de berichten leest over Amerikaanse motorcross realiseert zich nog nauwelijks dat Joël Robert, Roger De Coster,  Sylvain en Eric Geboers, Torsten Hallmann, Rolf Tibblin, Adolf Weil, Willi Bauer, Gerrit Wolsink en vele andere Europeanen aan de wieg stonden  van een sporttak die in de VS binnen de kortste keren razend populair werd.  (foto ‘Classic Motorcross NL’ Joël nov ’70)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

1 2 3 24