Lichaamsgewicht in bloed

Ivo Celen gaf verleden maand voor de 160e keer bloed tijdens de Rode Kruis – inzameling. Zoveel maal is eerder uitzondering dan regel.

KnipselTel een halve liter bloed per donatie en je komt aan 80 liter. Ivo doneerde in zijn leven al zijn volle lichaamsgewicht aan bloed.
Ivo begon met bloedgeven toen hij 19 was en bleef dat viermaal per jaar trouw doen. Viermaal is het absolute maximum dat het RK toestaat.
Waarom doet hij dat?  Ivo: “Om het leed van mijn medemensen te verlichten en er zelfs levens mee te redden”, zegt hij simpelweg. Meer dan een dikke proficiat overwaard!

DE WINDMOLEN IN VEERLEDORP

Laatste Veerlese molenaar zou vandaag 107 geworden zijn .

Knipsel-dorpsmolen– foto genomen aan het eind van de jaren 1940.

– De dorpsmolen in al zijn glorie

– rechtsboven Georges , kortweg Jos , de laatste molenaar van Veerle .

 

LAAKDAL – Vroeger werd wel eens lacherig gezegd dat de pastoor in zijn kerktoren en de mulder op zijn windmolen de hoogstgeplaatste heren van de gemeente waren . Het leven was traag en zag er idyllisch uit . De opkomende welvaart in de jaren 1950 en 1960 veranderde dat beeld helemaal . Zekerheden van honderden jaren oud uit veranderden in een oogwenk . De moderne tijden waren niet meer te stuiten . Alleen de nostalgie is gebleven .
Boven in de grote balk van het zware houten molengeraamte kon je duidelijk de datum 1798 lezen . In dat jaar werd de Dorpsmolen door de Franse revolutionairen onafhankelijk gemaakt van herenrechten en verkocht aan ene Joannes Verboven met de last om 2600 zakken graan per jaar te malen .

jos vd meulderGeorges (Jos) Vervloet , de laatste molenaar van Veerle , zou vandaag 20 januari precies 107 geworden zijn ware het niet dat hij 37 jaar geleden de strijd verloor tegen twee fel aangetaste stoflongen en een zwak hart . Echt gezond was malen in die tijd niet in een voortdurende stoffige omgeving zonder afzuigsystemen .

20 januari is toevallig ook de dag waarop de nieuwe president van de VS om de vier jaar zijn plechtige ambtsaanvaarding, zeg maar inauguratie, aflegt . Donald Trump , de 45ste president , deed dat in 2017 . Georges heeft dat nooit geweten . Zijn belevingswereld reikte nog lang niet tot in Amerika . Hij stierf in 1982 op de zonnige zondag 6 juni , D-day in 1945 die het einde van de tweede wereldoorlog een definitief elan gaf .

Georges was de jongste van de molenaarsfamilie Vervloet die omstreeks het midden van de 19de eeuw eigenaar werd van de Dorpsmolen aan de Tessenderloseweg .
Vader Victor stierf in 1916 op zijn 48ste aan een hartinfarct . ‘Iets gekregen’ , was toen de simpele uitleg voor zulk indringend feit . Moeder Marie bleef achter met 4 kinderen . Sociale uitkeringen waren er niet . Het werd dus hard werken om brood op de plank te krijgen .

Molenaars vanaf 12

Jef , de oudste zoon , verhuisde van de ene dag op de andere van de schoolbanken naar de molen . Hij kende al iets van de stiel maar gelukkig was er molenaar Loffens uit Eindhout om hem helemaal in te wijden in zijn toekomstige broodwinning . De beide families werden en bleven daardoor heel erg goed bevriend .
Georges , de jongste , was pas 4 toen vader stierf . Op zijn 12de verkaste ook hij op zijn beurt van de school naar de molen . Van dan af gingen Jef en Jos door het leven met de firmanaam ‘Gebroeders Vervloet’ .
Werken op een windmolen ziet er idyllisch uit , maar was het niet . Een molen hangt immers helemaal af van de natuurelementen en die willen weleens grillig zijn . Een windmolen kan niet zonder wind . Als die het overdag laat afweten en ‘s nachts pas begint te blazen kan je je nachtrust wel vergeten .

In de zomer geen probleem , wel in de winter wanneer de zeilen eerst moesten losgemaakt worden met emmers kokend water en je constant je handen moest warmen aan het versgemalen, warme meel . In de zomer maalde je met de deuren wijd open , maar als de koude kwam , was die deur de enige bescherming tegen de natuurelementen . Verwarming was er , buiten dat heerlijk warme meel , niet . Meelstof des te meer.

molenDe windmolen is actief geweest tot 1953. Dan namen de elektrische molen op de Heide (foto l) en de dieselmotor in de schaduw van de windmolen zijn plaats definitief in .

P1010101

Bokrijk ? Fermettes !

De windmolen kon in 1955 naar Bokrijk , maar Jef verzette zich fel . Hij kon zijn houten monster niet missen . Jef overleed echter al in 1960 , de molen sneuvelde een eerloze dood in 1965 (foto r) en zou de volgende jaren in verkapte vormen voortleven in talloze fermettes die het symbool waren van een ‘zekere rijkdom’ in de zestiger jaren . Het molentijdperk was definitief afgesloten .
Het oude molenhuis en de nieuwere (1949) maalderij geven tegenwoordig mee woongelegenheid aan 12 families in de nieuwe sociale woonwijk aan de Tessenderloseweg .

Niets herinnert er echter nog aan de windmolen van weleer . De molen leeft alleen nog verder in de herinnering van de oudere generatie die destijds , tussen het wachten op de gemalen zakken door , de nieuwtjes uit het dorp aan elkaar vertelde onder de molentrap .

Onderstaand versje vond ik nog ergens in een oud en stoffig boekje. Ik kon niet nalaten om het hier af te drukken.

De Maalder

Zie den maalder , wit bestoven , boven op den molen staan , blozend als een kriek en gezond als een blieksken .
Hoort hoe welgezind hij zijn lustig deuntje zingt .
De wind zit goed , de maalder verdient zijn brood : want ieder boerken zendt hem graan omdat hij zijn stiel zo goed kent .
Hij is gewend aan het zakken dragen en lijdt er niet onder .
Hij laadt ze op de kar of op den wagen en de boer rijdt er blijgezind mede weg .
”Dag maalder .”
“Dag boerken , tot later zoo God het wil en wel smake het brood .”
Werken is gezond en ‘t is daarbij plezant voor die het gaarne doen .

Ludovicus V. 1843

Toegift

De oudste molen van deelgemeente Veerle, een watermolen bevond zich ca 1350 op de oevers van de Grote Laak op de grens met Vorst. Besauwen heette toen de plaats die wij nu nog steeds ‘de brug’ noemen.

Een andere watermolen lag in Blaardonk langs diezelfde Laak en was eigendom van de abdij van Averbode.

Toen die laatste ook helemaal vervallen was, werd in Haanven in 1723 een windmolen opgericht door de abdij. Adriaan Meeus was de eerste molenaar. De laatste was Jan-Baptist Onsea.

 

POOLWERVEL HOUDT ZICH KOEST

Aan het begin van dit jaar heeft de polaire vortex zich in drie delen gesplitst, waarvan eentje volgens sommige modellen onze kant op komt. Als die zich nestelt in de atmosfeer boven ons land, zullen we dat geweten hebben. Alleen nu nog niet.

druilerig-1De wervelwinden, tienduizenden meters hoog boven de Noordpool, hebben zich opgebroken in drie afzonderlijke wervels. De Oostkust van de Verenigde Staten heeft daar de eerste gevolgen al van gevoeld, zo schrijft de Washington Post, en hun experten voorspellen ook voor Europa extreme koude.

De splitsing van de polaire vortex betekent immers dat de grote luchtstromen die gewoonlijk van oost naar west stromen, lichtjes verschuiven richting het noorden en zuiden. Dat betekent dat koude poollucht makkelijker richting Europa getrokken wordt.

Net boven en eronder

Voorlopig lijkt het er echter niet op dat de poolwervel ons veel schade zal berokkenen. Weerman Frank Deboosere ziet de temperaturen de komende weken niet al te fel meer dalen. ‘Overdag blijven de temperaturen net boven het vriespunt, alleen ’s nachts duiken we eronder.’ In de nacht van vandaag zaterdag/zondag kan het zelfs vriezen met temperaturen tot -7 graden.

Daarna wordt het weer wat warmer met dinsdag kans op sneeuwbuien en woensdag op winterse neerslag. (dS)

Einde ‘Boerenbelang’

Eind december verdween ‘Boerenbelang’, de gazet van Tessenderlo, tegelijk met de ‘Gazette van Detroit’, het blad voor Vlamingen in de Verenigde Staten. Dat laatste had 104 jaar bestaan. Het Boerenbelang bestond evenwel 122 jaar en verscheen 116 jaar effectief . Alleen de oorlogsjaren zorgden voor de kink in de kabel.

De oudere generatie spreekt nog van ‘het struisselblad’ omdat in Boerenbelang vaak stond te lezen ‘Strooisel te koop’. Een passende co-titel voor een blad dat hoofdzakelijk voor boeren bestemd was, maar ook graag gelezen werd door niet-landbouwers. In de 21ste eeuw kwamen de boeren echter nauwelijks nog aan bod in hun blad.

Boerenbelang wordt intussen gedigitaliseerd. Zowel een mammoet- als een monnikenwerk. Bovendien vrijwilligerswerk. Vanaf 1947, in totaal 45 000 pagina’s gaan bladzijde na bladzijde onder de scanner, telkens opnieuw, altijd hetzelfde. Je moet het maar doen.

DRUK IN DE WOONWIJKEN

Voilà, ’t is gebeurd. Het oude jaar zit erop. De kinderen zijn het vanmorgen en deze voormiddag komen zingen, in ruil voor een snoepje. Omwille van het zachte, maar grijze weer renden ze weer met velen voor wafeltjes en chocola. Beetje angstvallig in de gaten gehouden door hun begeleidende ouders of kennissen. Oudjaar (Nieuwjaar)-zingen zit blijkbaar weer in de lift. En maar goed ook. Een oud gebruik dat niet verloren mag gaan.

Het centrum van de gemeente Veerle werd andermaal gemeden door het jonge grut. Het drukke doorvoerverkeer heeft daar alles mee te maken. Ook op de Oude Geelsebaan bv. kwamen amper 20 zangertjes opdagen. In de wijken was het des te drukker, want daar is het veilig. Even voorbij het middaguur was de pret ten einde. Zo schrijft de ongeschreven wet het voor.

Op nu naar het eindejaarsetentje in intieme kring. Misschien vannacht ook naar het vuurwerk dat 2018 wegbrandt. Leve 2019 (alhoewel, ik heb het niet zo met oneven getallen, ik wil meteen naar 2020, of blijven in 2018, was het nu gewend).

Iedereen een gezond en voorspoedig jaar gewenst!

sized_DSC_0003 IMG_1553 sized_DSC_0005 sized_DSC_0006 sized_DSC_0007 sized_DSC_0009 sized_DSC_0009 sized_DSC_0010 sized_DSC_0011 sized_DSC_0011 sized_DSC_0013 sized_DSC_0015 sized_DSC_0017 sized_DSC_0005

OPGEMERKT ?

sized_DSC_0004Ook al opgemerkt dat op verschillende plaatsen waar je Laakdal binnenrijdt een plakkaat ‘Nieuwjaarszangertjes’ hangt? Prima zo!

Het gebruik begon destijds allemaal met de handgeschilderde borden in Veerle die Hilde en Ludo Helsen op hun zolder maakten in de periode einde 1972 en die zij de morgen van het zingen (31 dec) zelf gingen plaatsen op de gevaarlijkste verkeerspunten in de gemeente … Het weten waard!

What do you want to do ?

New mail

VANDAAG BEGINT DE ASTRONOMISCHE WINTER

De astronomische winter begint vandaag 21 december 2017 om 23u23 , bijna 22 dec. De zuidpool baadt dan de hele dag lang in de zon . Op de noordpool is het continu nacht.

Het begin van de winter wordt de kortste dag van het jaar genoemd. De kortste dag en de langste nacht. Dat betekent evenwel niet dat de zon dan ook het laatst opkomt en het vroegst ondergaat. Want …

Al vanaf 13 december gaat de zon al later onder en pas op 30 december blijft het ‘s ochtends het langst donker. Dat komt doordat o.a. de aardbaan rond de zon niet cirkel- maar ellipsvormig is. Hierdoor beweegt de zon in de winter schijnbaar iets sneller dan in de zomer. Ook is de daglengte (het verschil in tijdstip van opkomst en ondergang) afhankelijk van de geografische breedte.

Voor weerkundigen is het moeilijk werken met seizoenen die niet beginnen op vaste dagen in het jaar. En dus hebben ze het zich gemakkelijk gemaakt. De weerkundige seizoenen beginnen altijd op de 1-ste van de maand: 1 maart, 1 juni, 1 september en 1 december. Makkelijk om te rekenen , die meteorologische kijk op de seizoenen .

ELLIPS

De aarde draait dus in een ellipsvormige baan rond de zon . Het was Johannes Kepler (1571-1630) die dat voor het eerst formuleerde in de “eerste wet van Kepler”.

De kortste afstand tot de zon wordt bereikt rond 4 januari . De aarde staat dan in het zgn. “perihelium” op een afstand van ongeveer 147.100.000 km van de zon .

Het “aphelium” is de verste afstand tot de zon: die wordt bereikt rond 5 juli en bedraagt ongeveer 152.100.000 km.

VREEMD

Dat lijkt vreemd : in putje winter (voor het noordelijk halfrond) staat de aarde zo’n 5 miljoen km dichter bij de zon dan begin juli . De intensiteit van het zonlicht is begin januari ongeveer 7% groter dan begin juli . En toch is het winter bij ons !

De verklaring is simpel . De seizoenen zijn niet afhankelijk van de afstand van de aarde tot de zon . Het is de hoogte van de zon boven de horizon (en daarmee samenhangend het aantal uren daglicht) dat de seizoenen veroorzaakt .

De wisselende maximale zonnehoogte doorheen het jaar is een rechtstreeks gevolg van de schuine stand van de aardas ten opzichte van het vlak waarin we rond de zon draaien.

EN TOCH…

Op basis van de afstand tot de zon zou je verwachten dat de zomers in het zuidelijk halfrond (december, januari, februari en maart) gemiddeld gesproken warmer zijn dan de zomers van het noordelijk halfrond (juni, juli, augustus en september) . Dat blijkt niet zo te zijn.

Het noordelijk halfrond bestaat evenwel voor een groot deel uit land . In het zuidelijk halfrond overheersen de oceanen . Water warmt echter veel langzamer op en koelt veel langzamer af dan land . Continenten reageren sneller en feller op wisselende zonshoogte en daglengte dan oceanen .

DSC_0003

O, ja, dit nog. Morgen 22 dec is het volle maan. Maandag 24 dec , in de kerstnacht , zal de maan nog voor 98% vol zijn. Zo goed als vol, dus. Genieten maar.

LUDO HELSEN EN DE ‘WILLEM de ZWIJGER – stigting’

Ludo-Helsen-Izak-de-Vries_280
Ludo Helsen , onze ereburgemeester en eregedeputeerde , werd onlangs de nieuwe voorzitter van de ‘Willem de Zwijger – stigting’ , een culturele samenwerking tussen Nederland-Vlaanderen en Zuid-Afrika. Hieronder kan u een vrij uitgebreid interview volgen met de nieuwe voorzitter. Even klikken op de link en een beetje je best doen voor het Zuid-Afrikaans …
Onderwerp:Voertaalgesprek
interviewer: Willem de Vries (voertaal Z.Afrikaans)
geïnterviewde:  Ludo Helsen (voertaal Nederlands)
”een Laakdalse stem klinkt aan de Kaap van de goede Hoop”.

https://voertaal.nu/ludo-helsen-van-willem-de-zwijger-stigting-se-opnuut-steun-toe-aan-sasnev-en-die-nederlandse-biblioteek/ 

 

13 december FEEST VAN SINT LUCIA

Al duizenden jaren wordt de winterwende in vele culturen op het noordelijk halfrond gevierd als het feest van het licht dat na een periode van duisternis als het ware rechtsomkeert maakt . Tegen alle weerwil in begint de protestantse winter vandaag 13 dec. De echte winterwende valt evenwel pas volgende week op 21 dec (ipv 13 dec) , de  kortste dag van het jaar én de start van de astronomische winter.

file-768x512lucia-zweden

Het feest van Sint Lucia (licht) wordt gevierd op 13 december in de Skandinavische Joeltijd (onze kersttijd) . Acht dagen te vroeg weliswaar , maar so what ?

Schuld van de foute viering is natuurlijk de Juliaanse kalender . Geen Lutheriaanse Noor , Zweed , Deen en Fin  die zich daaraan echter stoort . De dagen zijn nu al zo donker dat  het maken van veel licht in al zijn gedaanten (lampen , kaarsen , vuur …) meer dan gewettigd is . De aanhangers van Luther nemen het niet zo nauw met 13 of 21.

De correctie van deze foute telling van Julius Cesar (die zelf de Egyptische kalender verbeterde ) werd reeds ingevoerd in 1582 . Het Juliaanse tijdstip werd evenwel nog zeer lang op het platteland gebruikt . Schuld van de archi-slechte nieuwsgaring in die tijden .

Nieuws werd destijds immers nog niet digitaal verspreid . Kranten en tijdschriften , tv en radio waren er evenmin . Steden van enige grootte hadden zelfs hun eigen tijd . Maar dat is dan weer een ander verhaal .

lucia1

Al in de middeleeuwen werd Lucia ook vereerd als patrones van oogziekten en opticiens . Men stelt haar voor met twee ogen op de hand of op een schotel .

Lucia’s naam is dus synoniem van lux of licht . In Zweden delen de meisjes die Lucia heten vandaag 13 december goede gaven uit en dragen ze een kaarsenkrans (zie foto) .

Ook wordt Lucia vereerd als patrones van de huiselijke arbeid . Op de avond voor haar naamdag lieten de meisjes van destijds het spinnewiel rusten . Deden ze het niet dan zou het vlas de volgende morgen vuil en verward zijn .

In de Kalevala , het heldenepos van de Finnen is er zo’n vrouwenfiguur . Van het meisje op de Pohjahoeve wordt gezegd dat zij een verbond had gesloten met de zon . Beiden zouden ’s morgens tegelijk opstaan , maar ’t vlugge deerntje was altijd de eerste . Als de zon verrees had ze al 6 schapen geschoren , de wol tot garen gesponnen en er een kleed van geweven .

De Oud-Germanen lieten eveneens op 13 december de winter beginnen .

Op het Nederlandse eiland Texel viert men op 12 december nog steeds Sinterklaas . In feite is dat het Sint Luciafeest van Scandinavië , het lichtfeest .

In Tirol geeft Sint Lucia geschenken aan de meisjes en Sint Nicolaas aan de jongens . Het feest van St. Lucia wordt er op 15 december gevierd . Die avond gaat iedereen tijdig slapen want wie tijdens die nacht werkt , vindt al zijn werk helemaal ongedaan gemaakt in de morgen .

Hier en daar wordt nog geloofd dat in de St. Lucianacht elke mens in gevaar is , vooral als het die avond stormt . Na het avondgebed houdt het hele gezin daarom een ommegang door kamers en stallen en de vader smeekt herhaaldelijk : ‘Bescherm ons voor toverij , heilige Lucie , tot ik morgen vroeg opsta .’ Dit ging gepaard met wierook . Als alles uitgerookt was , ging men slapen . Men vergat ook niet om het bed in te stappen met de linkervoet en een kruis in de lucht te maken zodat de heksen het bed niet zouden naderen .

Ook bij ons kende men het gezegde : “Sinte Lucije laat de dagen dijen = langer worden“.

1280px-Tessenderlo_-_Sint-Luciakerk-768x576

 

 

In onze contreien is Sint Lucia minder goed bekend . Toch dragen de kerken en de parochies van Engsbergen (Tessenderlo) en Oosterlo (Geel) haar naam .

6 DEC NATIONALE FEESTDAG FINLAND

Vandaag 6 december is het sinterklaasdag. Een dag die bij ons in de loop der jaren een beetje vervaagd is door de uitgebreide commercialisering. Sinten en pieten laten zich immers vroeg in november reeds zien. 6 december moet zowat de laatste dag zijn van de sinterklaasgekte. Vanaf vandaag ligt de baan vrij voor de Kerstman.Wat ons meteen in Finland brengt, het witte winterland van de eindejaarsfeesten. Toeval of niet maar 6 december is de nationale feestdag van Finland.

Kerstman en Sint.

In de 4e eeuw kwam Sinterklaas als missionaris in koopmans­vermomming naar Finland en ontmoette hij daar, via bemiddeling van de dwerg van Turku, de Kerstman. Uit het vroegere Lapland is bekend dat gedurende de donkere diepvriesdagen rond de midwinterdatum bezoek als cadeau werd gezien.

Het schaarse bezoek vervoerde zich per door rendieren getrokken sleden en kroop nogal eens noodgedwon­gen naar binnen door het rookgat van het onderkomen van de gastheer omdat de ingang dicht­gevroren was. Naar verluidt heeft één en ander bijgedragen aan het ontstaan van de zwarte knecht van Sinterklaas.

0953fdc33f2c7fa57cc3e3ca64ff68ca-lapland_2 70661c8f4a38aaaf21c4640518ecfe38-lapland_6

Voor de winterse toerist wil de hedendaagse Lap zich tegen betaling nog wel eens in zo’n arrenslee hijsen, maar voor zichzelf verkiest hij toch echt een sneeuwscooter. De tradities van kerstmarkten en kerst en nieuwjaarskaarten leven sterk in Finland.

Het aftellen van de dagen na 1 december op een adventskalender (een lutherse relikwie) is ook populair. Ze zijn er in allerlei varianten (velen maken ze zelf) en hebben gemeen dat er voor elke dag of elke zondag iets in of op zit wat er ’s ochtends uitgehaald mag worden.

Bij kinderen is dat vaak snoepgoed en bij volwassenen bijv. een spreuk of foto. Ook brandt men wel kaarsen op een adventskrans om de weken of dagen tot kerst af te tellen. Kerstborrels (pikkujoulut) worden populairder en zijn er steeds vroeger. Advent en kerst vormen tevens de hoogtijperiode voor liefdadigheid en cadeautjes.

Sinds 1954 doneert Helsinki ieder jaar een kerstboom aan Brussel

De eerste onderbreking is onafhankelijkheidsdag (6 december). Men ziet dan het blauwwit van de Finse vlag in vlaggen, decoraties van winkels en uitgestald gebak. Verder hebben veel huiskamers 2 kaarsen voor het raam, een oud symbool om aan te geven dat verzetslieden tegen onderdrukkers welkom zijn.

Er zijn optredens van popgroepen en cabaretiers en de publieke omroep zendt de verfilming uit van de roman “De onbekende soldaat” van Väinö Linna. Onder de officiële festiviteiten vallen een vlagceremonie, een kerkdienst, bezoek aan monumenten uit WOII en het kasteelbal (Linnan Juhlat), een receptie in het paleis van de president. Dit trekt steevast demonstranten die de verdrukten der aarde een stem willen geven. Uiteraard is ook dit alles op tv te volgen.

De 2e onderbreking is de viering van het Lucia feest op de avond van 13 december, de naamdag van de heilige Lucia. Maar daarover later meer.

1 69 70 71 72 73 74