DE VISIE VAN VUREN dag 6

De Spaanse griep

Samen met mij waren vele mensen verbaasd dat er met onze ontwikkelde geneeskunde en een zo magistraal uitgebouwde farmaceutische sector , zeker in ons land , nog zoiets onoverwinnelijks kon bestaan als een … griep. Een “eenvoudige griep “ zegden wij er dan nog bij.

 Wij dachten dan terug aan ziekten als de cholera en de pest die er honderden jaren geleden waren, maar intussen waren verdwenen want die we al lang onder de knoet hadden.

In de voettocht die de paus vorige week door Rome maakte om te bidden op plaatsen waar sommige van zijn voorgangers ook waren gaan bidden, konden wij het nog lezen. De ene paus deed het ongeveer vijfhonderd jaar geleden , een andere in een nog veel verder verleden. En meestal omwille van de toen nog onuitroeibare pest.

Vaak vergeten we echter dat amper een eeuw geleden onze ouders of onze grootouders (of nog iets verder weg voor de echt jonge mensen) iets gelijkaardigs hebben meegemaakt : de Spaanse griep van 1918. .

Ik hoor mijn moeder, die toen een heel jong meisje was, nog vertellen hoe ze nachtenlang bij iemand van het gezin had gewaakt. De zieke was er doorgekomen, een geluk dat niet iedereen van het dorp te beurt viel.

En toch bleef daarover in ons collectieve geheugen weinig tot niets over. Waarschijnlijk te wijten aan het jaar dat die griep zoveel doden maakte : 1918, het jaar dat die vreselijke wereldoorlog (W.O. I) eindigde.

Tussen 1919 en 1939 werden die 11 novembervieringen door velen bijgewoond. Heel veel oud-strijders van 14 – 18 waren er ook nog bij. In die periode bestonden zelfs twee oudstrijdersgroeperingen : de Vuurkruisers en de Vossen. Ook in Veerle was dat zo.

Goed twintig jaar later was het einde van de oorlog nog niet vergeten of een nieuwe meldde zich al aan. Op de 11 novembervieringen van toen viel niks meer te bespeuren van een vertegenwoordiger van de oud-strijders en van kinderen wier vaders aan de IJzer hadden gevochten. Evenmin van schoolkinderen met een bloemenkroon en een burgemeester met een sjerp rond zijn buik.

Dat veranderde echter in … 2014. Plots begon dit land te herdenken dat het uitbreken van die oorlog honderd jaar eerder had plaatsgevonden. Een hoogtepunt in die herdenkingen kwam er anderhalf jaar geleden, op 11 november 2018, het einde van die vreselijke landenstrijd van 100 jaar terug. Duizendmaal hoera … want wij herdachten met veel poeha het einde van de Eerste Wereldoorlog.

Over de Spaanse griep echter … geen woord. Nochtans zou er zonder die oorlog nooit een Spaanse griep geweest zijn.

Zonder in details te treden, was die griep uitgebroken in januari 1918 in de Amerikaanse staat Kansas. Niet de ouderen of de kinderen werden er ziek van, wel jongvolwassenen. Eind februari verdween die griep om wat later weer uit te breken bij jongvolwassenen in een legerkamp waar ze als echte soldaten werden opgeroepen om mee te gaan vechten aan de Europese fronten.

 De ziekte vertoonde alle verschijnselen van een griep : koorts , hoesten , spierpijn , keelpijn , extreme moeheid , een ademhaling die steeds moeilijker werd en waar men binnen enkele dagen kon aan overlijden. Daarom ook werd ze griep genoemd .

Een grote massa Amerikaanse soldaten bracht het virus mee naar hier. In augustus 1918 was de helft van de Amerikaanse soldaten reeds aangetast. 43.000 van hen overleefden het niet. Bijna zoveel als de 50.000 die er aan de fronten sneuvelden. De ziekte sloeg pijlsnel over naar andere legerkorpsen , zelfs naar de Duitse!

Niet lang daarna eindigde de oorlog: 11 november 1918. De overlevende soldaten keerden naar hun land terug en werden overal feestelijk onthaald.

 De oorlog was ten einde, maar de wereldwijde bevrijdingsfeesten hier, in Frankrijk, in Polen, en in vele andere landen gaven het virus vrij spel om zich verder te manifesteren.

In de Verenigde Staten stierven 675.000 mensen, in Frankrijk 200.000, in Engeland 400.000 en andere honderdduizenden elders in de wereld , tot Rusland en India toe.

Wat nu het internationale vliegtuigverkeer, de internationale relaties en het toerisme doen, gebeurde toen door jonge naar huis terugkerende soldaten van de Belgisch-Franse fronten. Miljoenen mensen kwamen de ziekte niet te boven.

In 1919 was de pandemie voorbij. Behalve in Australië, waar men de ziekte met een strenge maritieme quarantaine had buitengehouden, maar waar ze een jaar later toch weer doorbrak. Gelukkig kon nog even later, dank zij intens longonderzoek van overledenen, een gepast antivaccin ontwikkeld worden.

 Tot daar in het kort het verhaal van de ziekte die men door de roes omtrent het einde van de oorlog bijna vergeten was.

Nog dit…De Duitsers die van de oorlog thuiskwamen, hadden het over de Vlaamse ziekte , omdat ze vanuit de loopgraven naar hier werd meegebracht.

Maar waarom had vrijwel iedereen het later over de Spaanse griep?

 Tijdens de oorlog werden de kranten in de oorlogvoerende landen sterk gecensureerd. Iets demoraliserend kwam er niet in. Spanje evenwel had niet deelgenomen aan de oorlog en de kranten schreven over alles waarvan ze dachten dat het niet kon verzwegen worden. Nadat de eerste mensen overleden waren, vernam de wereld iets over een virus waartegen niets aan te vangen was.

Alzo werd de boodschapper ook een soort beschuldigde . Of beter nog als een pianist die in de vuurlinie speelde terwijl de kogels rond zijn oren floten.

* Moraal van het verhaal : de geschiedenis leert ons dat wij uit de geschiedenis niets leren .

Hopelijk weer tot morgen,

Louis Vuren

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail