de grote kerk van veere

Veerle en Veere, slechts door één letter gescheiden in naam, maar daar houdt de vergelijking al op. Veere ligt in Zeeuws Vlaanderen, ons Veerle in de Kempen. Toch nodigt het dorp Veere bij het passeren ervan uit tot een vluchtig bezoek en een beetje uitleg. Over de Grote Kerk …

Eén van de heren van de familie Borselen, lang geleden heer en meester op Walcheren, bouwde een eerste kerk in Veere. Later wou Hendrik, één van zijn nazaten, hier een basiliek bouwen die mooier en groter was dan de kerken in de omringende steden. Het gewone middeleeuwse verhaal.

Hendrik bezat een koopvaardijvloot en legde zodoende contacten in het buitenland.  Zijn zoon Wolfert VI trouwde zelfs met prinses Maria Stuart, een dochter van de Schotse koning Jacobus I.

De band tussen Veere en Schotland bleef lang bestaan. In de zestiende eeuw werden  aan de Kaai door handelaars zelfs ‘de Schotse Huizen’ gebouwd.

De  befaamde Vlaamse bouwheer Antoon Keldermans begon in 1479 met de bouw van een nieuwe grote kerk, de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Rond 1520 stagneerde de bouw door de eerste godsdienstonlusten. Van de kerktoren was alleen de onderste helft klaar. Ook het koor rondom werd nooit afgebouwd.

Na de Beeldenstorm van 1566 kwam de kerk van Veere in handen van de protestanten. Ook de pastoor van Veere, Jan van Miggrode, ging over naar het protestantisme. Hij werd de eerste dominee van de Grote Kerk.

De bouwactiviteit werd door de geloofsovergang gestaakt. De protestantse Schotten kregen in 1613 een eigen dominee en kregen in de Grote Kerk een eigen afgescheiden gebedsruimte.

In mei 1686 brandde de Grote Kerk van Veere af door een onvoorzichtigheid van de loodgieters, die het dak repareerden. Alleen de zijmuren en de toren bleven behouden. De daken werden provisorisch hersteld. Men sloopte de spitse opbouw van het koor en verving dit door een eenvoudigere dakconstructie. Nog steeds oogt de kerk als … onafgewerkt.