DIALECTEN IN LAAKDAL

Tot het einde van vorige eeuw spraken de schoolkinderen op de speelplaats nog dialect. Veel zelfs. 90% drukte zich onder elkaar in ‘de dorpstaal’ uit. De andere 10%, meestal kinderen van inwijkelingen uit de niet nabije buurt van Laakdal, deed dat in AN (Algemeen Nederlands).
Vandaag zijn we 20 jaar verder. Het dialect spreken bij de prilste jeugd is sterk afgenomen. Wellicht door de instroom van nog meer inwijkelingen hoort men op de speelplaatsen nu een AN, doorspekt met Kempense accenten. Regiolect of verkavelingsvlaams noemt men dat.
Maar wat gebeurt er nu? Terwijl iedereen in volle dialecttijd foutloos de dorpsnamen op papier zette, heeft men het tegenwoordig in de AN-tijden in reclamefoldertjes over Vejelse Metten, Eindertse Jeugd en Vust on Tour.
De schrik om het dialect verloren te laten gaan, zit er blijkbaar diep in.
Pootzakken en Tutten kennen we als inwoners van Eindhout en Vorst. Veerle kreeg jammer genoeg nooit een spotnaam. Wel heeft men ergens het etiket ‘Trots Vjeileke’ op het dorp gekleefd. Maar daar kwam miserie van.
In Veerle zegt men Vejel, maar dat krijgt men blijkbaar niet uit de bek gedraaid tussen Tongerlo en de Nederlandse grens. Daar heeft men het over Vjeil, net als Mjeil (Meerle).
Om een en ander duidelijk te maken richtte de Veerlese studentenclub eind 1978 ‘de Vejelse’ op, naar een voorstel van Swa Van Gehuchten die zijn inspiratie bij ‘de Meretse’ in Meerhout haalde. ‘De Vejelse’ mode raakte snel ingeburgerd in de buurdorpen.
In het dialect wordt Eindhout ook vaak foutief uitgesproken. Een echte Eindhoutenaar laat de korte klinkers lang slepen. Endert wordt zodoende Eindert.
Vorst heeft een haast vorstelijke naam. Moeilijk om de juiste dialectschrijfwijze te vinden, zegt de auteur. Vust is het meest te verwerpen, Vuist doet aan een ander woord denken. Vöst lijkt correcter dan de twee voorgaande.
En dan heb je Varendonk nog … ook boeiend.  -LV in HN ’13-