GORBATSJOV SCHREEF EEN BOEK

Het gaat niet goed met de gezondheid van de vroegere Sovjetleider Michail Gorbatsjov (88). In juni werd bekend dat hij in het ziekenhuis was opgenomen. Waarom hij was opgenomen, werd niet bekendgemaakt. Maar in augustus ging de gezondheidstoestand van de man van glasnost en perestrojka blijkbaar plots achteruit.

Het motto van de perestrojka was volgens hem: “Zo kunnen we niet verder leven”.

Knipsel gorbyDat motto werd volgens Gorbatsjov ook toegepast op de internationale situatie in de tweede helft van de jaren tachtig. De wapenwedloop was toen met de plaatsing van nucleaire middellangeafstandsraketten op een gevaarlijk punt beland.

Gorbatsjov schreef er een dik boek over: ‘Wat er op het spel staat’ waaruit volgende citaten …

“De uitweg uit die vicieuze cirkel werd gevonden toen, in de tweede helft van de jaren tachtig, de hoogste politieke leiders van zowel de USSR als de VS tot de conclusie kwamen dat ze zo niet tot in de eeuwigheid door konden gaan”, schrijft Gorbatsjov. “Het beëindigen van de Koude Oorlog was onze gezamenlijke overwinning, bereikt door dialoog en overleg.”

“Het Westen maakte melding van zijn “overwinning in de Koude Oorlog”… En de conclusie die daaruit werd getrokken: we moeten onze militaire macht nog verder uitbreiden, onze wil doordrammen, een unipolaire wereld, een Amerikaans imperium creëren.”

Gorbatsjov komt in zijn houding over het Amerikaanse optreden in de wereld dicht in de buurt van de scherpe kritiek die de Russische president Poetin uitte tijdens de Veiligheidsconferentie in München in 2007: “Het huidige stadium in de politiek van de VS is een triomf voor diegenen die ervan overtuigd zijn dat geweld, druk en een eenzijdige benadering, Amerika toestaan zich boven anderen te plaatsen in de wereldpolitiek”,

Volgens Gorbatsjov heeft die Amerikaanse politiek van dominantie geleid tot een opeenstapeling van vergissingen, zowel in het Nabije Oosten als in het Middellandse Zeegebied als in Joegoslavië en Oekraïne. Hij is duidelijk diep ontgoocheld: “En dat op het continent waar beide wereldoorlogen zijn begonnen! Dat is onvergeeflijk. Het is de grootste mislukking in de Europese politiek en de wereldpolitiek.”

Amerika en Europa hadden dit na het einde van de Koude Oorlog volgens Gorbatsjov kunnen vermijden door een samenwerking met Rusland uit te bouwen, zoals het voorzien was in het Handvest van Parijs voor een Nieuw Europa dat in november 1990 werd ondertekend door alle Europese landen plus de VS, Canada en de Sovjet-Unie: “Gelijkwaardige veiligheid voor iedereen. Ja, vooral dat. Zonder dat is al het andere niet mogelijk.”

En hij laat ook niet na te vermelden dat Rusland zijn deel van de bijdrage aan die gezamenlijke veiligheid heeft geleverd door 30 jaar geleden niet tussenbeide te komen in de verschillende anticommunistische revoluties in Centraal- en Oost-Europa: “Toen in de DDR en in de landen in Midden- en Oost-Europa mensen de straat op gingen om hun vrijheid op te eisen, verliet geen enkele van de honderdduizenden Sovjetmilitairen die zich op het grondgebied van die landen bevonden, de kazerne. De Sovjet-Unie heeft de inwoners niet belemmerd in hun keuze. Er vond in Europa een unieke revolutie plaats, zonder bloedvergieten.”

 * De officiële, wereldwijde release van het boek van Gorbatsjov, “Wat er op het spel staat”, is nu maandag 23 september. In België wordt het boek uitgeven door Uitgeverij Lannoo.