Waarom 23 en geen 21 september?

De ‘meteorologische’ seizoenen beginnen op de eerste dag van de maanden september, december, maart en juni. Een oude afspraak uit 1780 tussen meteorologen (Societas Meteorologica Palatina), die drie opeenvolgende kalendermaanden wilden als seizoen. De ‘astronomische’ seizoenen daarentegen … lees maar.

sized_aug - dec 2010-289Vandaag 23 september om 07:50 is/was er herfstpunt, het moment dat onze herfst begon en de zon loodrecht boven de evenaar stond. Dag en nacht zijn vandaag precies even lang. Bij onze tegenvoeters begint…de lente, met uitzicht op de zomer. Gelukzakken…

*De Aarde heeft ongeveer een jaar nodig om rond de zon te draaien. Binnen dat jaar ontstaan vier seizoenen, gewoon omdat de aarde scheef staat ten opzichte van de zon.

*Als de Aarde precies recht naar de zon had gestaan was er geen verschil geweest. Dan was het altijd even warm of even koud geweest. Juist door die scheve stand is er verschil in de seizoenen.

*De reden waarom de aarde schuin staat heeft wellicht een botsing met een ander hemellichaam als oorzaak, een paar miljard jaar geleden. Daaruit zou ook de maan zijn ontstaan. Aarde en maan zijn zowat even oud en hebben een quasi gelijkaardige samenstelling.

*In de zomermaanden is het noordelijk deel van de aarde het meest naar de zon gekeerd. Dat geeft meer instraling, langere en warmere dagen. Op het noordelijk halfrond is het dan zomer. In de winterperiode van het noordelijk halfrond is precies het omgekeerde het geval: de dagen zijn dan korter en kouder. De andere helft van de aardbol heeft nu meer zonneschijn, langere dagen en meer warmte.

*Een ander factor van belang is de baan die de aarde om de zon maakt. Die is niet perfect rond maar elliptisch van vorm. De afstand van de aarde tot de zon is dus niet op alle momenten in het jaar dezelfde…

*Vreemd genoeg staat de aarde in onze zomertijd het verst van de zon. Het is dus de stand tot de zon en minder de afstand tussen zon en aarde die bepaalt of het warmer of kouder is. Bij een volkomen ronde baan zou de zomer net zo lang duren als de winter, de lente en de herfst. Erg monotoon, niet?

*Doordat de aarde in onze winter dichterbij de zon staat, beweegt ze ook sneller. In de zomer is die baan iets trager. Daarom ook begint het voorjaar op of net voor 21 maart en de herfst dus meestal pas op 23 september. Voor het zuidelijk halfrond is dat alles andersom.

*Beetje gesnapt… ? Merciekes. Geniet van de herfst, misschien wel het mooiste jaargetijde.