VOLKSWOEDE NA DE BEVRIJDING

Vandaag vrijdag, 6 september 2019 is het exact 75 jaar geleden dat de eerste geallieerden Veerle bereikten. Daarmee werden Veerle, maar ook Eindhout en Vorst zowat de eerste Kempense dorpen die zonder veel problemen bevrijd werden. De Engelsen konden hier gewoon binnenrijden, wat niet overal het geval was.

Knipsel00000Op 2 september 1944 staken de eerste geallieerden de Belgische grens over. Dat nieuws bereikte Veerle zeer snel. Het einde van de 4 jaren lange Duitse bezetting leek in zicht.

De Duitsers die op dat ogenblik nog steeds in Veerle waren, besloten te vertrekken. Maar alles wat de Duitsers niet konden meenemen en mogelijk nog bruikbaar was voor de geallieerden,  moest vernield worden. Dat deden ze ook in Veerle.

Op 3 september lieten de ophoepelende Duitsers op de”Molenberg” hun munitie ontploffen, op de plaats waar de Haanvense molen stond en waar de Duitsers sinds 1 maart 1943 een observatiepost bemanden. Ook werd er oorlogsmateriaal in de vijver van het kasteel gedumpt.

Zowel op 3 als 4 september was men in Veerle getuige van honderden vluchtende Duitse militairen. Deze kwamen uit alle uithoeken van het land. Ze passeerden te voet en de gelukkigste onder hen hadden een fiets of een boerenkar. Die werden opgeëist.

Een getuige: “We stonden bij ‘peit’ (meter) tegen de schuurpoort te zien hoe de Duitsers voorbij trokken. Ze waren niet goed gezind. Ze konden er niet tegen dat we stonden te kijken. Ene smeet een fles vlak boven onze kop kapot tegen de poort.” (K. Peeters, 2018)

Op 5 september 1944 waren de Duitsers verdwenen. Het wachten was nu op de geallieerden. Die dag werden al geallieerde tanks opgemerkt in Aarschot. Dat nieuws bereikte al snel het dorp waardoor de mensen massaal de Belgische driekleur begonnen buiten te hangen.

Knipsel0000000Op 6 september 1944 (vandaag exact 75 jaar geleden) rond 9-9u30 was het dan zover: de eerste geallieerden kwamen Veerle binnengereden. Het waren verkenners met snelle pantservoertuigen. Louis Van Leeuw meldde het nieuws aan de gevel van de kerk door met een hamer te kloppen op het (voor roof verborgen) klokje.

De geallieerde troepen kwamen uit Averbode, draaiden dan links de Diestsebaan op en reden zo naar Veerle waar ze rechts de Tessenderloseweg insloegen.

69641409_2473916839297760_419507443123355648_nDe Veerlenaren kwamen massaal naar buiten om hun bevrijders te verwelkomen. De Tommies deelden genereus sigaretten, chocolade, wit brood en “tuttefrut” (kauwgom,  hier nog niet bekend) uit. Dat had men hier nog nooit meegemaakt. Jonge vrouwen sprongen op de legervoertuigen en kusten de Britse militairen. En pastoor Verhaeghen? Die stond erbij en keek er naar.

COLLABORATEURS EN ‘VERZETSLIEDEN’

Toen de bevrijding een feit was, raasde  een vlaag van woede door het volk, woede voor de (vermoedelijke) collaborateurs. “Verzetslieden van het laatste moment” deden niks liever dan “zwarten” in het openbaar “straffen”. Ze namen het recht in eigen handen.

Twee Veerlese  winkels werden vernield, geplunderd en bestolen. In één van de twee werd er zelfs brandgesticht. Toen één van die bewoners terugkeerde, stond een massa volk hem op te wachten aan de kiosk.

De verdachte werd op de kiosk gesleurd en daar voor het publiek afgetroefd. Uiteindelijk kwam veldwachter Hermans een einde maken aan dit wansmakelijk tafereel.

Eén van volgende nachten werden er op vele huizen in Veerle hakenkruizen geschilderd. Dat gebeurde op woningen waarvan men dacht dat er “zwarten” woonden. Naar verluidt leek het alsof er in Veerle niks anders dan “zwarten” zouden gewoond hebben, wat voor alle duidelijkheid zeker niet het geval was.

Van de toenmalige gemeentesecretaris van Varendonk werd tijdens de bevrijding een stuk van zijn oor gebeten omdat hij werken in Duitsland had gepromoot bij de werklozen in de gemeente.

Meisjes/vrouwen waarvan men vermoedde of wist dat ze met “den Duits hadden meegegaan” werden publiekelijk kaalgeschoren. Het hebben van een geslachtsziekte in die periode werd als het ultieme bewijs gezien.

Knipsel6Ook bij ons liepen er toen kaalgeschoren vrouwen rond. Er waren immers meteen weer mensen die het recht in eigen handen namen en vermoedelijke collaborateurs begonnen te “straffen” op hun manier. Hoe dom mensen in dergelijke situaties kunnen tekeergaan…

Het gerecht voerde ook onderzoek naar collaborateurs. Uiteindelijk zouden er in Veerle een dertigtal personen tot een straf veroordeeld worden vanwege collaboratie. De ene al wat zwaarder dan de andere. (foto uit NL)

De straffen  gingen  van tijdelijke ontzetting uit burgerrechten tot gevangenisstraffen en levenslange ontzetting uit burgerrechten.

Sommige collaborateurs gingen hun leven elders heropbouwen.

Bronnen : Glenn Van Meeuwen die te rade ging bij Ludo Helsen en Swa Van Gehuchten (www.lwgh-laakdal.be)

dit en andere oorlogsverhalen vind je terug op de facebookpagina van Glenn Van Meeuwen (tekst en foto’s)