Oorsprong van Pasen

Zondag is het Pasen. Gisteren Witte Donderdag, vandaag Goede Vrijdag, morgen Stille Zaterdag.

Pasen, op paaszondag 21 april 2019 wordt door vele mensen bij uitstek als een christelijke traditie beschouwd. Toch kent het feest zijn oorsprong in het joodse Pesach. En heeft het in de loop der eeuwen ook aardig wat heidense elementen overgenomen, waaronder de traditionele paaseieren en de bijbehorende paashaas.

Knipsel30De precieze herkomst van het woord Pasen is niet helemaal met zekerheid te achterhalen. Vermoedelijk staat het in verband met het joodse feest ‘Pesach’, maar de oorsprong kan ook liggen in het Latijnse woord ’pascua’, dat weide betekent en op die manier zou verwijzen naar de lente. De Duitse en Engelse woorden voor Pasen – respectievelijk Ostern en Easter – zouden bovendien te herleiden zijn tot de oud Germaanse godin van de vruchtbaarheid: Eostre.

Pesach

De oorsprong van het Paasfeest ligt in ieder geval bij Pesach. Met dit feest herdenken de Joden de exodus uit Egypte. Pesach begint met de Sederavond, de avond van 14 nisan, en duurt zeven of acht dagen. Het feest gaat traditioneel gepaard met het slachten van een lam, het eten van ongezuurd brood en het drinken van wijn.

Laatste Avondmaal

Volgens een aantal evangeliën vond het Laatste Avondmaal van Jezus plaats op een Sederavond aan het begin van Pesach. Ook zijn kruising de volgende dag en de wederopstanding drie dagen later, vonden nog plaats tijdens het joodse feest van de uittocht uit Egypte. Op deze manier raakten het joodse Pesach en de dood van Christus direct met elkaar verbonden.

Gaandeweg richtten de christenen zich echter meer op het belang van de wederopstanding van Jezus en lieten zij de joodse aspecten van de Pesach achterwege.

Concilie van Nice

Tijdens het concilie van Nicea in 325 werd de viering van Pasen definitief losgekoppeld van het joodse feest. Beslist werd dat paaszondag voortaan ieder jaar gevierd zou worden op de zondag na de eerste volle maan van de lente.

  • Door een slechte interpretatie van Nicea komt het dat wij dit jaar een erg laat paasfeest krijgen. M.i. was het beter om Pasen, in navolging van Kerstmis, op een vaste datum te laten gebeuren. De laatste zondag van maart of de eerste van april lijken mij daar heel erg voor geschikt. Melden jullie dat even aan de paus in Rome? Erg bedankt!

Paaseieren en paashaas

De traditie van het paasei stamt mogelijk af van de heidense overtuiging dat eieren symbool stonden voor de vruchtbaarheid en de geboorte van de lente.

pjkmfpfggiiagbhpIn de vastenweken was het voor christenen verboden om vlees en zuivel te eten, en werden eieren ook als zuivelproduct beschouwd. Omdat de kippen echter niet stoppen met broeden, had men aan het einde van de Vasten zo’n overschot, dat het al snel traditie werd om met het begin van Pasen hardgekookte eieren te eten.

DSC_0038

 

Om de kinderen te plezieren, werd ook de paashaas bedacht. Die verstopt de eieren op paaszondag voor hen. De keuze voor dit dier vindt wellicht zijn oorsprong ook in het heidendom, aangezien de haas al sinds de oudheid vanwege zijn vruchtbaarheid symbool stond voor het begin van de lente.