STAATSGODSDIENST TOT … 1984

Mede door keizer Constantijn, die in 313 de leer van Jezus officieel tolereerde en keizer Theodosius, die aan het einde van de vierde eeuw van het christendom een staatsgodsdienst maakte, ging het de pausen van toen erg goed voor de wind.

De Kerk werd een rijke instelling door schenkingen van gefortuneerde aristocraten en burgers die zo hoopten hun zielenheil veilig te stellen. In de zesde eeuw was de Kerk zelfs al een van de grootste grondbezitters van het Italiaanse schiereiland. De Kerkelijke Staat kon eeuwenlang in grotere en krimpende variaties overeind blijven,

maar …

532px-Paus_Pius_XI_op_Zijn_TroonBij de eenwording van Italië in 1870 moest de paus zijn resterende grondgebied in en rond Rome definitief prijsgeven. Hij weigerde echter. Het dispuut tussen Kerk en staat duurde tot 1929. Het klein stukje grond dat hij toen toegewezen kreeg, werd Vaticaanstad gedoopt, meteen het kleinste land ter wereld. In dit ‘Verdrag van Lateranen’, gesloten tussen de fascistische premier Mussolini en paus Pius XI, werd het rooms-katholicisme vastgelegd als staatsgodsdienst in Italië. Dit element werd pas op 12 februari 1984 , vandaag 35 jaar geleden, opgeheven.

Vele landen in Europa en Z. Amerika hadden niet zo lang geleden nog een (katholieke, orthodoxe of protestantse) staatsgodsdienst. Omdat die botsten met de godsdienstvrijheid en met de ideeën van liberalen en socialisten is de staatsgodsdienst praktisch helemaal uit het openbare leven geschrapt.

In 2013 telde Vaticaanstad 839 inwoners, vooral geestelijken en de Zwitserse Garde, een overblijfsel van het oorspronkelijke leger van de paus. In Vaticaanstad werken om en bij de 3 000 mensen, maar die wonen er niet. Vaticaanstad is geen lid van de Europese Unie, maar gebruikt wel de euro als betaalmiddel, met een afbeelding van de paus.