in de ban van de bubbels (deel2)

Fons Lauwers

-onze correspondent in Spanje –

Champagne (vervolg)

De abdij van Hautvillers kreeg veel bezoekers over de vloer van de wijnboeren uit de champagnestreek die na het proeven van die heerlijke schuimwijn, verwonderd moesten toekijken. De schuimwijn kreeg de naam van de streek en de eerste Champagne was geboren.

Er waren echter meteen kapers op de kust en de wijn uit de champagnestreek moest beschermd worden. Er werd in samenwerking met de overheid een organisatie opgericht die het champagnegebied, de wijnproductie en de schuimwijnen ging beschermen. Het champagnegebied werd zorgvuldig afgebakend en de benaming Champagne mocht niet meer worden toegekend buiten dit grondgebied.

Champagne Dom Perignon. Champagne A01

Er werd besloten om de Champagne te produceren met drie verschillende druiven: Pinot Noir, Chardonnay en Pinot Meunier. De hoeveelheid suiker bepaalt het soort champagne: Brut natuur, Brut, Demi-sec of Doux. Droge of zuursmakende natuurlijke wijnen, half zoet, of zoet. Door het toevoegen van een beetje rode wijn werd de Champagne Rosé gemaakt, die voor een speciale toets zorgt en bij velen in de smaak valt.

De benaming “Methode Champenoise” werd niet toegestaan buiten de champagnestreek, enkel de benaming “Méthode Traditionelle” werd aanvaard voor soortgelijke producten buiten de regio. Ook in het buitenland moest men zich aan deze regels houden en werd dezelfde methode van bescherming toegepast.

Door het nationaal en international succes van de Champagne was men genoodzaakt om over te gaan op massaproductie. Technische toepassingen moesten de handenarbeid verlichten.

draaien van de flessenReeds in het begin van de 19de eeuw werd het verwijderen van het depot (bezinksel) uitgevonden, maar er ging te veel Champagne verloren bij het herkurken van de flessen.

In 1884 ontwikkelde Armand Walfart het “dégorgement à la glace” waarmee een gedeelte van de de hals van de fles werd bevroren en op die manier kon men op grote schaal meer flessen van het bezinksel ontdoen zonder wijnverlies.

Momenteel telt de Champagnestreek slechts 319 districten die het predicaat “Champagne” aan mousserende wijnen mogen toekennen. Binnen die 319 districten kunnen slechts 17 districten hun druiven het label “Grand Cru” meegeven. Dat is zonder meer de meest begeerde regio. Daarnaast zijn er nog 44 districten met het label “Premier Cru”toegekend.

Door het internationaal succes is men genoodzaakt de Champagnestreek uit te breiden. Deze uitbreiding is nog steeds niet voltrokken door de enorme druk van bepaalde wijnproducenten die het niet eens kunnen worden met die beslissingen.

Men tracht tegen 2021 een oplossing te vinden. Voor de bijkomende hectaren druivenvelden zullen bij aankoop astronomische prijzen betaald worden. Van enkele duizenden euro’s zal de prijs stijgen tot enkele miljoenen, per hectare.

de CAVA

Ook in Spanje had men weet van het succes van deze verfrissende mousserende wijn.

Rode druiven Volgens geschriften zou de oorsprong van de Cava te vinden zijn tijdens de bezetting van Spanje door het Franse leger tijdens de jaren 1823 tot 1827. De Franse legerleiding bracht de Champagne mee over de Pyreneeën.

Al vlug ontdekten de Spaanse wijnboeren het succes van deze mousserende wijn en probeerden die na te maken. Het verschil tussen de druiventeelt van de champagnesteek en het noorden van Spanje was evenwel bijzonder groot door het verschil van het klimaat.

Met andere druivenrassen wist men echter met de MéthodeTradicionelle eveneens een  goede schuimwijn te vervaardigen. Het waren Francesc Gil en Domènec Sobareno uit Reus die op de wereldtentoonstelling van Parijs in 1886 hun eerste schuimwijnen met succes aanboden.

Helaas, een jaar later kwam de plaag van phylloxera of de druivenluis de wijnranken in de champagnestreek aantasten. De druivenluis stak ook de Pyreneeën over en verwoestte op slag ook de cavawijngaarden van Penedés in Catalonië. Noodgedwongen moest men overgaan tot andere druivenrassen die minder vatbaar waren voor de druivenluis.

Er werd besloten tot het vervaardigen van witte wijnen door het persen van blauwe druiven. De schil van de blauwe druiven werd niet aan het gistingsvat toegevoegd om de witte kleur van de wijn te behouden. Al vlug kregen deze wijnen een zeer persoonlijk karakter en een bijzondere kwaliteit om een mousserende wijn van te maken. De vermaarde Champagne kreeg een stevige concurrent.

2a85be75a3de8037f2420a21fc31-1445597.jpg!dIn Frankrijk werd de “Regeling Mousserende wijn” opgericht die de naam “Cava” goedkeurde om de fonkelende Spaanse drank te benoemen. De naam Cava werd afgeleid van de kelders of de grotten, de Cuevas waar de wijnen op een constante temperatuur konden geproduceerd, bewerkt en bewaard worden. De vermelding ” Methode Traditionelle ”  werd toegestaan op het etiket op de keerzijde van de fles.

De Cava kende en kent nog steeds een overweldigend succes. Mede door de verhouding van de prijs en de kwaliteit worden jaarlijks miljoenen flessen Cava verkocht over gans de wereld.

Het produceren van Cava is niet streekgebonden zoals bij de Champagne. Elk wijngebied in Spanje brengt zijn eigen Cava op de markt.

Zoals bij de vele soorten Champagne van gekende huizen en uiteenlopende prijzen zijn er eveneens bij de gekende Cava producenten grote verschillen in prijs en kwaliteit.

Zuid-Afrika kon niet achterblijven en heeft een prachtige benaming voor deze parelende lekkernij, namelijk “Vonkelwijn”.