Cataractoperatie maakt je weer stuk jonger

Begin april 2013 werd ik 70 en behoor ik sindsdien bij de oude(re) mensen. Met veel kwalen en kwaaltjes die een 70-plusser komen treiteren. Eén van die kwalen is slechter wordend zicht. In het verleden was dat een echte ramp. Er was weinig aan te verhelpen. Tegenwoordig bestaan daar evenwel vrij gemakkelijke oplossingen voor. De meeste operaties zijn een fluitje van een cent geworden. Met heel veel resultaat.Ter attentie van de vele erg ongeruste mensen die me uitvoerig ondervroegen over deze operatie dit …

Een normale ooglens is doorschijnend. Bij het verouderen van de lens wordt deze meer en meer troebel. Dit proces verloopt heel geleidelijk zodat de patiënt zich in het begin niet bewust is van de effecten van cataract.

Cataract is de meest voorkomende oorzaak van slecht zicht bij mensen ouder dan 50 jaar.

Als gevolg van een natuurlijk verouderingsproces treft cataract meestal de beide ogen. Het ene oog kan echter meer aangetast zijn dan het andere.

Oorzaken van cataract

De meest voorkomende oorzaak van cataract is het normale verouderingsproces van de lens. Niet iedereen ontwikkelt cataract op dezelfde leeftijd (zoals ook niet iedereen op dezelfde leeftijd grijs haar krijgt). Een minderheid van de cataracten is te wijten aan een trauma (slag op het hoofd), diabetes, hoge bijziendheid of langdurig gebruik van medicatie zoals cortisone.

Wanneer moet een cataract geopereerd worden?

Knipsel3  Een cataractoperatie is meestal geen dringende ingreep. Als men niets doet, gaat het zicht slechter en slechter worden. Met de huidige technieken zijn de resultaten meestal heel goed en moet men niet meer wachten tot het cataract “rijp” is. De meeste mensen kiezen voor een cataractoperatie als hun zicht te wazig geworden is of als lezen of autorijden progressief moeilijker wordt.

In de oogkliniek wordt vóór de operatie nog een meting uitgevoerd om de lengte van het oog te meten. Deze pijnloze test gebruikt ultratonen (echografie). De gegevens van de test worden ingebracht in een computerprogramma om de exacte sterkte van het lensimplantaat te berekenen.

Wat is een lensimplantaat?

De natuurlijke lens wordt tijdens de operatie verwijderd en vervangen door een artificiële lens (implant).Deze lens neemt de plaats in van de natuurlijke lens en blijft daar permanent aanwezig. Een implantlens kan niet “uitvallen” zoals een contactlens en moet ook niet gereinigd worden.

Hoe verloopt de ingreep?

Knipsel2 De ingreep gebeurt ambulant in een dagziekenhuis. U verblijft slecht enkele uren in het ziekenhuis., U moet niet nuchter zijn voor de ingreep (licht ontbijt is toegestaan). U neemt alle medicatie die u gewoon bent om in te nemen, ook aspirine en bloedverdunners.

Bij aankomst in het ziekenhuis, zal u druppels (of een tablet) krijgen in het te opereren oog om de pupil te vergroten.

Dr. X gebruikt bijna uitsluitend de methode van druppelverdoving.

Enkel in uitzonderlijke gevallen (demente patiënten – psychiatrische patiënten) wordt een algemene verdoving toegepast. Heel zenuwachtige patiënten kunnen een kalmeringsmiddel nemen.

De ingreep zelf gebeurt onder de operatiemicroscoop. Eerst wordt een kleine insnede gemaakt van 3 mm. Je voelt er niks van. De natuurlijke lens zit in een dun transparant zakje (kapselzak). Er wordt een gaatje gemaakt aan de voorkant van dit zakje waarlangs de troebele lens verwijderd wordt in verschillende stappen. De implantlens wordt dan ingebracht en neemt de plaats in van de natuurlijke lens. Door de kleine insnede van 3 mm moeten er ook meestal geen draadjes meer geplaatst worden op het einde van de operatie.

Wat zijn de voordelen van de nieuwste operatietechnieken?

Ambulante chirurgie: de patiënt blijft slechts enkele uren in het ziekenhuis.

Lokale druppelverdoving in plaats van een pijnlijke spuit. Met de huidige micro-incisie van 3 mm moeten er geen hechtingen meer geplaatst worden. Daardoor is het herstel veel sneller en zijn er veel minder beperkingen in wat de patiënt na de operatie mag doen.

Gebruik van plooilenzen om door de kleine incisie van 3 mm ingeplant te kunnen worden.

Door gebruik te maken van deze geavanceerde technieken,, wordt de operatietijd gereduceerd tot minder dan 30 minuten en kunnen ook oudere patiënten of patiënten met een minder goede algemene toestand geopereerd worden.

Wordt de operatie uitgevoerd met een laser?

Knipsel1 Tijdens de operatie wordt gebruik gemaakt van ultrasone verstuiving om de lens in kleinere stukjes te breken en op te zuigen. Soms wordt er maanden tot jaren na de cataractoperatie gebruik gemaakt van een laser, de Yag-laser.

Cataract zelf kan men niet terugkrijgen, maar soms wordt het zakje, het kapsel waarin de implantlens aangebracht werd, ook troebel. Er is dan geen tweede operatie nodig, maar dit kan opgelost worden in de consultatieruimte door middel van de Yag-laser. Een behandeling van een paar minuten.

Hoe lang blijft de implantlens ter plaatse?

Voor altijd. Een implantaatlens is gemaakt van “bio-compatibel” materiaal en blijft permanent ter plaatse. Implantaatenzen worden zelfs gebruikt bij kinderen met aangeboren cataract.

Moet ik nog een bril dragen na de operatie?

U kan kiezen. Vanaf een zekere leeftijd (45 – 50 jaar) verliest onze natuurlijke lens de capaciteit om bol te gaan staan (accommoderen) om voorwerpen van kortbij te focussen. Vandaar dat iedereen vanaf die leeftijd een bril nodig heeft, hetzij een leesbril (als men geen vertebril draagt), een bifocale bril of een multifocale bril (als men al een bril droeg voor ver) waarbij dan de sterkte voor ver en voor kortbij verschillend zijn.

Knipsel5 Bij een cataractoperatie wordt er een lens ingebracht van een bepaalde sterkte. Deze sterkte wordt op voorhand uitgerekend zodanig dat de meeste dingen voor ver (tv – autorijden) scherp zijn zonder bril of met een lichte brilcorrectie., Om te lezen blijft dan een leesbril nodig (zoals voor iedereen boven de 45 – 50 jaar, zelfs zonder operatie).

Iedere persoon is echter verschillend. Sommige mensen verkiezen te lezen zonder bril en een bril te dragen voor het vertezicht. Ander mensen verkiezen om een bifocale bril te blijven dragen uit gewoonte. U kan dit op voorhand met uw oogarts bespreken zodat de juiste sterkte van implantlenzen kan gekozen worden om te voldoen aan uw verwachtingen.

Juist vóór de operatie wordt het oog verdoofd met druppeltjes (topische druppelverdoving). Uw oog wordt opengehouden met een ooglidspreider zodat u niet kan knipperen. Tijdens de operatie die ongeveer 15 à 30 minuten duurt ziet u enkel licht of kleuren (van de microscoop). Door de verdovende druppels voelt u géén pijn. Een half uurtje na de operatie mag men het ziekenhuis verlaten.

De dag van de operatie laat U zich liefst ophalen. Met één oog meteen in het verkeer is riskant.

Oogschelp

Na de operatie krijgt u ook een doorzichtbare, geperforeerde plastic oogschelp opgeplakt. Die blijft erop zitten de dag van de operatie en nadien ’s nachts gedurende 1 week.

Herstel en de gezichtsscherpte

Er is een groot verschil in het genezingsproces en het herstel van de gezichtsscherpte tussen verschillende patiënten en zelfs tussen de 2 ogen van dezelfde patiënt. De graad van wazigheid gedurende de eerste week na de operatie is niet bepalend voor uw uiteindelijke gezichtsscherpte. Het vergelijken van de herstelperiode van één oog met dat van het andere oog (of dat van een vriend of kennis) kan leiden tot onnodige ongerustheid.

Het zicht voor ver en voor kortbij zal pas optimaal zijn na aanpassen van de brilglazen ongeveer een maand na de operatie.

Heerlijk

13 dec 2012 werd de lens in mijn rechteroog vervangen door een implantaatlens. Een heerlijke ervaring. De mooiste operatie die ik ooit heb meegemaakt, want volledig bij kennis en onwaarschijnlijk rustig. Het personeel in de operatiekamer heeft zelfs foto’s genomen op mijn eenvoudig verzoek.

In de nacht na de operatie ben ik opgestaan om het verschil tussen beide ogen te testen. De implantaatlens was een openbaring. Ik zag de keuken voor het eerst als een hagelwit geheel. Met mijn gewone linkerlens was die nog steeds dofgrijs. Het verschil tussen beide was echt groot. Je weet echt niet wat je ziet!

’s Anderdaags moest ik op controle bij mijn oogarts. Ik heb meteen een tweede operatie besteld. Die kwam er 31 jan 2013. Een roofvogel ziet wellicht nog beter dan ik … Toch voel ik me een sperwer met een brilletje. Want om te lezen en te schrijven zullen er glazen voor mijn kijkers moeten blijven. Niet erg.

 

-ludo vervloet-